Vì sao tay chân thường bị lạnh?

Nhiệt độ của bàn tay và bàn chân phụ thuộc nhiều vào lưu lượng máu đến các chi. Khi cơ thể giảm tuần hoàn máu ngoại vi hoặc gặp các rối loạn về chuyển hóa, thần kinh hay nội tiết, tay chân có thể trở nên lạnh hơn bình thường. Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là hiện tượng sinh lý. Tuy nhiên, nếu kéo dài hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường khác, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Thường xuyên lạnh tay chân là thiếu chất gì?

Thiếu sắt

Sắt là khoáng chất cần thiết để cơ thể tạo hemoglobin – thành phần giúp hồng cầu vận chuyển oxy đến các mô. Khi thiếu sắt, lượng oxy đến tay và chân có thể giảm, khiến bạn dễ gặp các biểu hiện như:

• Tay chân lạnh.

• Mệt mỏi.

• Da xanh xao.

• Hoa mắt, chóng mặt.

• Khó tập trung.

Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, người ăn chay hoặc người mất máu kéo dài là những đối tượng có nguy cơ thiếu sắt cao hơn.

Thiếu vitamin B12

Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo hồng cầu và duy trì hoạt động của hệ thần kinh. Thiếu vitamin B12 có thể gây:

• Tê bì tay chân.

• Cảm giác lạnh ở các chi.

• Mệt mỏi.

• Giảm trí nhớ.

• Thiếu máu.

Người lớn tuổi, người ăn chay trường hoặc người mắc bệnh lý đường tiêu hóa dễ bị thiếu vitamin B12.

Thiếu folate (vitamin B9)

Folate cũng tham gia vào quá trình tạo tế bào máu. Thiếu folate có thể dẫn đến thiếu máu, khiến cơ thể giảm khả năng vận chuyển oxy và gây cảm giác lạnh ở tay chân.

Thiếu magie

Magie tham gia vào hàng trăm phản ứng sinh hóa trong cơ thể, bao gồm chức năng thần kinh và cơ.

Khi thiếu magie, một số người có thể gặp:

• Chuột rút.

• Co cơ.

• Mệt mỏi.

• Tay chân lạnh hoặc tê nhẹ.

Thiếu vitamin D

Mặc dù vitamin D không trực tiếp gây lạnh tay chân, nhưng thiếu vitamin D kéo dài có thể ảnh hưởng đến chức năng cơ, sức khỏe xương và cảm giác mệt mỏi, từ đó làm giảm khả năng thích nghi với môi trường lạnh.

Ngoài thiếu chất, lạnh tay chân còn do nguyên nhân nào?

Tuần hoàn máu kém

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất. Khi lưu lượng máu đến các chi giảm, bàn tay và bàn chân sẽ dễ lạnh hơn.

Tình trạng này có thể gặp ở người:

• Ít vận động.

• Hút thuốc lá.

• Mắc bệnh tim mạch.

• Có bệnh lý mạch máu.

Thiếu máu

Ngoài thiếu sắt, thiếu máu do nhiều nguyên nhân khác cũng có thể khiến cơ thể luôn cảm thấy lạnh, đặc biệt ở tay và chân.

Suy giáp

Hormone tuyến giáp giúp điều hòa quá trình trao đổi chất.

Người bị suy giáp thường có các biểu hiện:

• Sợ lạnh.

• Lạnh tay chân.

• Tăng cân.

• Da khô.

• Mệt mỏi.

• Táo bón.

Hội chứng Raynaud

Đây là tình trạng các mạch máu ở ngón tay hoặc ngón chân co thắt quá mức khi gặp lạnh hoặc căng thẳng.

Người mắc hội chứng này có thể thấy:

• Đầu ngón tay chuyển trắng hoặc tím.

• Lạnh buốt.

• Tê.

• Đau khi máu lưu thông trở lại.

Đái tháo đường

Ở một số người mắc đái tháo đường, tổn thương thần kinh ngoại biên và tuần hoàn kém có thể gây cảm giác lạnh hoặc tê ở bàn tay và bàn chân.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu tình trạng lạnh tay chân:

• Kéo dài nhiều tuần.

• Xảy ra thường xuyên dù thời tiết ấm.

• Kèm tê bì hoặc đau.

• Da đổi màu bất thường.

• Có dấu hiệu thiếu máu như xanh xao, mệt nhiều.

• Sụt cân không rõ nguyên nhân.

• Có tiền sử bệnh tim mạch, tuyến giáp hoặc đái tháo đường.

Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm cần thiết để xác định nguyên nhân và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Cách cải thiện tình trạng lạnh tay chân

Xây dựng chế độ ăn cân đối

Nên bổ sung thực phẩm giàu:

Sắt:

• Thịt đỏ.

• Gan.

• Hải sản.

• Các loại đậu.

• Rau lá xanh đậm.

Vitamin B12:

• Thịt.

• Cá.

• Trứng.

• Sữa.

Folate:

• Rau xanh.

• Bơ.

• Cam.

• Đậu.

Magie:

• Hạnh nhân.

• Hạt bí.

• Yến mạch.

• Chuối.

Không nên tự ý bổ sung viên uống nếu chưa xác định được tình trạng thiếu chất.

Tập thể dục thường xuyên

Hoạt động thể chất giúp cải thiện tuần hoàn máu và giữ ấm cơ thể.

Bạn có thể lựa chọn:

• Đi bộ.

• Đạp xe.

• Yoga.

• Bơi lội.

• Tập sức mạnh.

Giữ ấm cơ thể

Khi thời tiết lạnh, nên:

• Mang tất.

• Đeo găng tay.

• Mặc đủ ấm.

• Hạn chế tiếp xúc với môi trường lạnh quá lâu.

Hạn chế thuốc lá và rượu bia

Nicotine có thể làm co mạch máu, khiến tình trạng lạnh tay chân trở nên nghiêm trọng hơn.

Ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng

Stress kéo dài có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn máu và làm tăng cảm giác lạnh ở tay chân.

Những sai lầm thường gặp

• Cho rằng lạnh tay chân luôn do thiếu máu.

• Tự ý uống viên sắt hoặc vitamin khi chưa xét nghiệm.

• Bỏ qua các dấu hiệu kéo dài.

• Chỉ giữ ấm mà không tìm nguyên nhân.

• Không điều trị các bệnh lý nền như suy giáp hoặc đái tháo đường.

Kết luận

Thường xuyên lạnh tay chân có thể liên quan đến thiếu sắt, vitamin B12, folate hoặc magie, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của các vấn đề về tuần hoàn, tuyến giáp hoặc bệnh lý mạch máu. Nếu tình trạng chỉ xuất hiện thoáng qua khi trời lạnh thì thường không đáng lo ngại. Tuy nhiên, khi triệu chứng kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường khác, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân. Bên cạnh đó, duy trì chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, tập luyện thường xuyên và giữ ấm cơ thể sẽ góp phần cải thiện sức khỏe và hạn chế tình trạng lạnh tay chân.