Thế nào là ngồi sai tư thế?

Một tư thế ngồi được xem là không đúng khi cột sống không giữ được đường cong sinh lý tự nhiên hoặc cơ thể phải chịu áp lực không đều trong thời gian dài.

Một số tư thế ngồi sai phổ biến gồm:

• Khom lưng, gù lưng.

• Cúi đầu quá thấp khi dùng điện thoại hoặc laptop.

• Ngồi lệch một bên.

• Bắt chéo chân liên tục.

• Vươn cổ về phía trước.

• Ngồi quá lâu mà không thay đổi tư thế.

• Ghế và bàn làm việc không phù hợp với chiều cao cơ thể.

Những thói quen tưởng chừng vô hại này có thể gây ảnh hưởng đến hệ cơ xương khớp theo thời gian.

Ngồi sai tư thế gây hại gì cho cột sống?

Đau cổ, vai và gáy

Đây là hậu quả thường gặp nhất.

Khi đầu cúi về phía trước quá lâu, các cơ vùng cổ và vai phải làm việc nhiều hơn để giữ trọng lượng của đầu, dẫn đến:

• Căng cơ.

• Co cứng cơ.

• Đau mỏi cổ vai gáy.

• Hạn chế vận động vùng cổ.

Nếu không điều chỉnh, tình trạng này có thể tái phát nhiều lần.

Đau lưng kéo dài

Ngồi khom lưng làm tăng áp lực lên cột sống thắt lưng và các đĩa đệm.

Theo thời gian, người ngồi sai tư thế thường gặp:

• Đau lưng dưới.

• Cứng lưng khi đứng dậy.

• Khó cúi hoặc xoay người.

• Mỏi lưng sau nhiều giờ làm việc.

Tăng nguy cơ thoái hóa cột sống

Áp lực kéo dài lên cột sống khiến các đĩa đệm và khớp cột sống bị bào mòn nhanh hơn bình thường.

Điều này có thể làm tăng nguy cơ:

• Thoái hóa đốt sống cổ.

• Thoái hóa cột sống thắt lưng.

• Đau mạn tính.

Đặc biệt ở người làm việc văn phòng hoặc ngồi nhiều mỗi ngày.

Tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm

Khi cột sống chịu áp lực không đúng trong thời gian dài, đĩa đệm dễ bị chèn ép.

Lâu dần, nguy cơ thoát vị đĩa đệm sẽ tăng lên, gây:

• Đau lưng dữ dội.

• Tê chân hoặc tay.

• Yếu cơ.

• Hạn chế vận động.

Làm thay đổi đường cong sinh lý của cột sống

Ngồi sai tư thế kéo dài có thể khiến cột sống mất đi đường cong tự nhiên. Ở trẻ em và thanh thiếu niên đang trong giai đoạn phát triển, điều này còn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ xương nếu không được điều chỉnh sớm.

Giảm khả năng vận động

Các cơ và khớp ít được vận động sẽ trở nên cứng hơn.

Bạn có thể gặp tình trạng:

• Khó cúi người.

• Khó xoay cổ.

• Giảm độ linh hoạt.

• Đau khi thay đổi tư thế đột ngột.

Ngồi sai tư thế còn ảnh hưởng đến những cơ quan nào?

Không chỉ tác động đến cột sống, ngồi sai tư thế còn có thể ảnh hưởng đến nhiều hệ cơ quan khác.

Hệ hô hấp

Khom lưng làm lồng ngực bị thu hẹp, khiến phổi khó giãn nở tối đa.

Điều này có thể khiến bạn cảm thấy:

• Thở nông.

• Nhanh mệt khi làm việc.

• Giảm khả năng hít thở sâu.

Hệ tiêu hóa

Ngồi gập người sau khi ăn hoặc ngồi khom lâu có thể tạo áp lực lên dạ dày và ổ bụng.

Một số người có thể gặp:

• Khó tiêu.

• Đầy hơi.

• Trào ngược dạ dày thực quản.

Tuần hoàn máu

Ngồi một tư thế quá lâu khiến tuần hoàn máu ở chân giảm, làm tăng nguy cơ:

• Tê chân.

• Phù chân.

• Giãn tĩnh mạch chi dưới ở người có yếu tố nguy cơ.

Những ai dễ bị ảnh hưởng?

Các nhóm đối tượng có nguy cơ cao gồm:

• Nhân viên văn phòng.

• Học sinh, sinh viên.

• Người làm việc với máy tính nhiều giờ.

• Tài xế đường dài.

• Người thường xuyên sử dụng điện thoại hoặc máy tính bảng.

Dấu hiệu cho thấy cột sống đang bị ảnh hưởng

Bạn nên chú ý nếu thường xuyên gặp các biểu hiện sau:

• Đau cổ vai gáy.

• Đau lưng sau khi ngồi lâu.

• Cứng cổ vào buổi sáng.

• Tê tay hoặc tê chân.

• Vai lệch hoặc lưng gù.

• Đau tăng khi cúi người hoặc đứng lên.

Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, bạn nên đi khám chuyên khoa cơ xương khớp hoặc phục hồi chức năng.

Cách ngồi đúng để bảo vệ cột sống

Để giảm áp lực lên cột sống, bạn nên:

• Giữ lưng thẳng và tựa sát vào lưng ghế.

• Hai vai thả lỏng, không gồng.

• Đầu giữ thẳng, mắt nhìn ngang màn hình.

• Hai bàn chân đặt hoàn toàn trên sàn hoặc trên giá để chân.

• Đầu gối tạo góc khoảng 90 độ.

• Màn hình máy tính ngang tầm mắt.

• Bàn phím và chuột đặt ở vị trí thuận tiện để tránh phải với tay.

Những thói quen giúp cột sống khỏe mạnh

Ngoài việc ngồi đúng tư thế, bạn nên:

Đứng dậy vận động sau mỗi 30–60 phút

Đi lại, vươn vai hoặc thực hiện vài động tác giãn cơ giúp giảm áp lực lên cột sống.

Tập luyện thường xuyên

Các môn như:

• Đi bộ.

• Bơi lội.

• Yoga.

• Pilates.

có thể giúp tăng cường sức mạnh cơ lưng và cải thiện tư thế.

Kiểm soát cân nặng

Thừa cân làm tăng áp lực lên cột sống, đặc biệt là vùng thắt lưng.

Ngủ đúng tư thế

Sử dụng gối và nệm phù hợp giúp cột sống được nâng đỡ tốt hơn trong thời gian nghỉ ngơi.

Kết luận

Ngồi sai tư thế là một thói quen tưởng chừng vô hại nhưng có thể gây ra nhiều ảnh hưởng lâu dài đến cột sống và sức khỏe tổng thể. Đau cổ vai gáy, đau lưng, thoái hóa cột sống hay thoát vị đĩa đệm đều có thể bắt nguồn từ việc duy trì tư thế ngồi không đúng trong thời gian dài. Điều chỉnh tư thế ngồi, kết hợp vận động thường xuyên và xây dựng lối sống lành mạnh sẽ giúp bảo vệ cột sống, giảm nguy cơ mắc các bệnh lý cơ xương khớp và nâng cao chất lượng cuộc sống.