Ngồi bắt chéo chân thường xuyên có hại không?

Ngồi bắt chéo chân là tư thế quen thuộc của nhiều người khi làm việc, học tập hoặc thư giãn. Không ít người cảm thấy tư thế này thoải mái hơn so với ngồi bình thường. Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến cho rằng việc ngồi bắt chéo chân thường xuyên có thể gây cong vẹo cột sống, ảnh hưởng tuần hoàn máu hoặc làm tăng nguy cơ giãn tĩnh mạch. Vậy ngồi bắt chéo chân có thực sự gây hại không? Câu trả lời là thói quen này không quá nguy hiểm nếu chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, nhưng nếu duy trì trong thời gian dài và lặp đi lặp lại, nó có thể gây ra một số ảnh hưởng đến hệ cơ xương khớp và tư thế cơ thể.

Điều gì xảy ra khi bạn ngồi bắt chéo chân?

Khi bắt chéo một chân lên chân còn lại, trọng lượng cơ thể sẽ phân bố không đều. Phần hông, xương chậu và cột sống phải điều chỉnh để giữ thăng bằng. Nếu duy trì tư thế này quá lâu, một số nhóm cơ sẽ bị căng trong khi các nhóm cơ khác ít được hoạt động, từ đó dễ hình thành tư thế ngồi không cân đối.

Những ảnh hưởng có thể gặp khi ngồi bắt chéo chân thường xuyên

Gây đau cổ, vai và lưng

Ngồi lệch trọng tâm trong thời gian dài có thể làm tăng áp lực lên cột sống và các cơ vùng cổ, vai, thắt lưng. Đối với người làm việc văn phòng hoặc ngồi nhiều giờ liên tục, thói quen này có thể khiến tình trạng đau mỏi lưng và vai gáy trở nên rõ rệt hơn.

Ảnh hưởng đến tư thế

Việc thường xuyên bắt chéo cùng một bên chân có thể khiến cơ vùng hông và xương chậu mất cân bằng theo thời gian. Mặc dù chưa có bằng chứng cho thấy tư thế này trực tiếp gây cong vẹo cột sống ở người trưởng thành khỏe mạnh, nhưng nó có thể góp phần hình thành tư thế ngồi xấu nếu kết hợp với các thói quen không đúng khác.

Làm tăng áp lực lên khớp hông và đầu gối

Khi một chân luôn đặt lên chân còn lại, khớp gối và khớp háng phải chịu thêm áp lực. Ở người có bệnh lý xương khớp hoặc thoái hóa khớp, việc duy trì tư thế này quá lâu có thể khiến cảm giác đau hoặc cứng khớp rõ hơn.

Có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn máu tạm thời

Ngồi bắt chéo chân trong thời gian dài có thể làm giảm lưu thông máu ở chân trong lúc giữ nguyên tư thế, khiến bạn có cảm giác:

• Tê chân.

• Châm chích.

• Mỏi chân.

• Khó chịu khi đứng dậy.

Tuy nhiên, ở người khỏe mạnh, tình trạng này thường chỉ là tạm thời và sẽ cải thiện sau khi thay đổi tư thế.

Có liên quan đến giãn tĩnh mạch không?

Nhiều người cho rằng ngồi bắt chéo chân là nguyên nhân gây giãn tĩnh mạch. Tuy nhiên, hiện nay chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh khẳng định tư thế này trực tiếp gây ra giãn tĩnh mạch.

Nguy cơ giãn tĩnh mạch thường liên quan nhiều hơn đến:

• Di truyền.

• Tuổi tác.

• Mang thai.

• Thừa cân.

• Đứng hoặc ngồi quá lâu.

• Ít vận động.

Dù vậy, việc duy trì một tư thế ngồi trong thời gian dài, bao gồm cả ngồi bắt chéo chân, vẫn không có lợi cho tuần hoàn máu.

Ngồi bắt chéo chân có làm tăng huyết áp?

Một số nghiên cứu ghi nhận rằng bắt chéo chân có thể làm huyết áp tăng nhẹ trong thời gian ngắn khi đo. Tuy nhiên, sự thay đổi này thường chỉ mang tính tạm thời và không phải là nguyên nhân gây tăng huyết áp mạn tính. Vì vậy, khi đo huyết áp, người bệnh thường được khuyến cáo ngồi thẳng, đặt hai bàn chân trên sàn để kết quả chính xác hơn.

Ai nên hạn chế ngồi bắt chéo chân?

Bạn nên hạn chế thói quen này nếu:

• Đang bị đau thắt lưng.

• Đau cổ vai gáy kéo dài.

• Có bệnh lý cột sống.

• Bị thoái hóa khớp gối hoặc khớp háng.

• Mắc bệnh lý tĩnh mạch chi dưới.

• Phụ nữ mang thai ở giai đoạn cuối thai kỳ.

Tư thế ngồi đúng để bảo vệ cột sống

Để giảm áp lực lên cơ và khớp, bạn nên:

• Ngồi thẳng lưng, giữ vai thả lỏng.

• Hai bàn chân đặt hoàn toàn trên sàn.

• Đầu gối tạo góc khoảng 90 độ.

• Màn hình máy tính ngang tầm mắt.

• Khuỷu tay và cổ tay ở tư thế thoải mái khi làm việc.

Nếu phải ngồi lâu, nên thay đổi tư thế thường xuyên thay vì giữ nguyên một tư thế trong nhiều giờ.

Bao lâu nên đứng dậy vận động?

Các chuyên gia khuyến nghị nên:

• Đứng dậy đi lại hoặc vận động nhẹ sau mỗi 30–60 phút ngồi liên tục.

• Thực hiện các động tác kéo giãn vùng cổ, vai, lưng và chân.

• Đi bộ vài phút để hỗ trợ lưu thông máu.

Những thói quen nhỏ này có thể giúp giảm nguy cơ đau mỏi cơ xương khớp và cải thiện sức khỏe tổng thể.

Mẹo giúp bỏ thói quen ngồi bắt chéo chân

Nếu bạn thường xuyên ngồi bắt chéo chân mà không để ý, có thể áp dụng một số cách sau:

• Điều chỉnh chiều cao ghế phù hợp.

• Đặt cả hai bàn chân trên sàn hoặc trên gác chân.

• Sử dụng ghế có tựa lưng hỗ trợ.

• Đặt lời nhắc thay đổi tư thế sau mỗi 30–60 phút.

• Kết hợp vận động nhẹ trong thời gian làm việc.

Câu hỏi thường gặp

Ngồi bắt chéo chân vài phút có sao không?

Thông thường, việc bắt chéo chân trong thời gian ngắn không gây ảnh hưởng đáng kể ở người khỏe mạnh. Điều quan trọng là không duy trì tư thế này liên tục trong thời gian dài.

Ngồi bắt chéo chân có gây cong vẹo cột sống không?

Chưa có bằng chứng cho thấy thói quen này trực tiếp gây cong vẹo cột sống ở người trưởng thành. Tuy nhiên, ngồi sai tư thế kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mỏi và ảnh hưởng đến tư thế cơ thể.

Ngồi thế nào là tốt nhất?

Tư thế ngồi lý tưởng là giữ lưng thẳng, hai bàn chân đặt trên sàn, đầu gối vuông góc và thường xuyên thay đổi tư thế, kết hợp vận động sau mỗi khoảng thời gian ngồi liên tục.

Kết luận

Ngồi bắt chéo chân không phải là thói quen quá nguy hiểm nếu chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, việc duy trì tư thế này thường xuyên và trong nhiều giờ có thể làm tăng cảm giác đau mỏi cơ xương khớp, ảnh hưởng đến tư thế và lưu thông máu tạm thời. Để bảo vệ sức khỏe, hãy tập thói quen ngồi đúng, thay đổi tư thế thường xuyên và dành thời gian vận động trong suốt ngày làm việc.