Dinh dưỡng
Tổng quan bệnh gan mật
Định nghĩa
Bệnh gan mật là nhóm các bệnh lý ảnh hưởng đến gan, mật và đường mật, bao gồm viêm gan, xơ gan, sỏi mật, viêm đường mật và các rối loạn chức năng gan mật khác.
Đối tượng
Mọi lứa tuổi có thể mắc, đặc biệt người có tiền sử viêm gan, nghiện rượu, béo phì hoặc mắc các bệnh chuyển hóa.
Chẩn đoán
Khám lâm sàng, xét nghiệm chức năng gan, siêu âm gan mật, chụp cắt lớp, sinh thiết gan hoặc các xét nghiệm đặc hiệu khác.
Tiên lượng
Phát hiện và điều trị sớm giúp kiểm soát bệnh, ngăn ngừa biến chứng nặng và cải thiện chất lượng sống.
Phân loại bệnh
Viêm gan
Viêm gan do virus (A, B, C), viêm gan do rượu hoặc viêm gan tự miễn.
Xơ gan
Tổn thương gan mạn tính gây xơ hóa và suy giảm chức năng gan.
Sỏi mật
Sỏi hình thành trong túi mật hoặc đường mật gây tắc nghẽn và viêm.
Rối loạn chức năng mật
Bao gồm viêm đường mật, tắc mật và các bệnh lý khác ảnh hưởng lưu thông mật.
Triệu chứng
Vàng da, vàng mắt
Do tăng bilirubin trong máu khi gan hoặc mật bị tổn thương.
Đau vùng hạ sườn phải
Đau âm ỉ hoặc dữ dội do viêm gan hoặc sỏi mật.
Mệt mỏi, suy nhược
Cảm giác yếu, uể oải do chức năng gan suy giảm.
Buồn nôn, nôn
Thường kèm theo khó tiêu hoặc đầy hơi.
Phân bạc màu, nước tiểu sẫm màu
Do rối loạn bài tiết mật.
Ngứa da
Do tích tụ các chất mật trong máu.
Chướng bụng, phù nề
Xuất hiện khi có biến chứng xơ gan hoặc suy gan.
Yếu tố nguy cơ
Nhiễm virus viêm gan
Virus viêm gan B, C là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh gan mạn tính
Uống rượu bia nhiều
Gây tổn thương gan, viêm gan do rượu và xơ gan
Béo phì và tiểu đường
Dễ dẫn đến gan nhiễm mỡ và viêm gan không do rượu
Sử dụng thuốc độc gan
Một số thuốc và hóa chất có thể gây tổn thương gan
Tiền sử gia đình
Có người thân mắc các bệnh gan mật di truyền hoặc mạn tính
Chế độ ăn uống không hợp lý
Ăn nhiều dầu mỡ, ít rau củ dễ gây gan nhiễm mỡ
Biến chứng
Xơ gan
Tổn thương gan mạn tính dẫn đến xơ hóa và suy gan.
Suy gan
Gan mất khả năng thực hiện chức năng quan trọng, gây rối loạn chuyển hóa.
Ung thư gan
Bệnh gan mạn tính, đặc biệt xơ gan, làm tăng nguy cơ ung thư gan.
Tắc mật và viêm đường mật
Tắc nghẽn ống mật có thể gây viêm nhiễm và tổn thương gan.
Xuất huyết tiêu hóa
Do giãn tĩnh mạch thực quản trong xơ gan gây chảy máu nguy hiểm.
Điều trị
1
Loại bỏ nguyên nhân
Ngừng rượu bia, điều trị virus viêm gan, thay đổi lối sống và chế độ ăn.
2
Dùng thuốc
Thuốc điều trị viêm gan, bảo vệ gan và giảm triệu chứng theo chỉ định bác sĩ.
3
Can thiệp y tế
Phẫu thuật lấy sỏi mật, đặt stent đường mật hoặc các thủ thuật chuyên sâu.
4
Hỗ trợ và theo dõi lâu dài
Kiểm tra chức năng gan định kỳ, theo dõi biến chứng và chăm sóc sức khỏe tổng thể.
Phòng ngừa
Tiêm phòng viêm gan
Tiêm vaccine viêm gan B và các biện pháp phòng tránh viêm gan C
Hạn chế rượu bia
Tránh lạm dụng rượu để bảo vệ gan khỏi tổn thương
Chế độ ăn lành mạnh
Ăn uống cân đối, nhiều rau xanh, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ
Khám sức khỏe định kỳ
Phát hiện sớm bệnh gan mật để điều trị kịp thời
Câu hỏi thường gặp
Bệnh gan mật có chữa khỏi hoàn toàn được không?
Tùy loại bệnh và giai đoạn, một số bệnh gan mật có thể điều trị khỏi hoặc kiểm soát tốt nếu phát hiện sớm.
Có cách nào phòng ngừa bệnh gan mật hiệu quả không?
Tiêm phòng viêm gan, hạn chế rượu bia, ăn uống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ giúp phòng ngừa hiệu quả.
Người bị bệnh gan mật nên chú ý gì trong sinh hoạt?
Cần tuân thủ điều trị, tránh rượu bia, ăn uống hợp lý, nghỉ ngơi đầy đủ và theo dõi sức khỏe thường xuyên.