Thực Phẩm “Không Đường” Có Nghĩa Là Hoàn Toàn Không Có Đường?

Thực phẩm “không đường” là gì?

“Không đường” thường được sử dụng để mô tả những sản phẩm có lượng đường rất thấp theo tiêu chuẩn ghi nhãn dinh dưỡng áp dụng tại từng quốc gia hoặc khu vực. Điều quan trọng là “không đường” không phải lúc nào cũng có nghĩa là lượng đường bằng 0 tuyệt đối. Một sản phẩm có thể chứa một lượng đường rất nhỏ nhưng vẫn được ghi nhãn theo nhóm “không đường” nếu đáp ứng ngưỡng quy định. Do đó, thay vì chỉ nhìn vào dòng chữ nổi bật trên mặt trước bao bì, người tiêu dùng nên kiểm tra bảng thành phần và thông tin dinh dưỡng ở mặt sau sản phẩm.

“Không đường” và “không thêm đường” có giống nhau không?

Đây là hai khái niệm dễ bị nhầm lẫn.

“Không đường”

Thường hướng đến việc sản phẩm có lượng đường rất thấp theo quy định về ghi nhãn.

“Không thêm đường”

Có nghĩa là trong quá trình sản xuất, nhà sản xuất không bổ sung thêm các loại đường hoặc chất tạo ngọt có đường theo phạm vi mà quy định ghi nhãn áp dụng.

Tuy nhiên, sản phẩm vẫn có thể chứa đường tự nhiên từ những nguyên liệu ban đầu.

Ví dụ, một sản phẩm làm từ sữa có thể chứa lactose tự nhiên, trong khi thực phẩm làm từ trái cây có thể chứa các loại đường tự nhiên vốn có trong nguyên liệu.

Vì vậy, “không thêm đường” không đồng nghĩa với “không có đường”.

Vì sao thực phẩm “không đường” vẫn có thể có vị ngọt?

Một trong những lý do là nhà sản xuất có thể sử dụng chất tạo ngọt để tạo vị ngọt thay cho đường thông thường.

Một số chất tạo ngọt có thể cung cấp rất ít hoặc gần như không cung cấp năng lượng ở lượng sử dụng thông thường. Ví dụ gồm một số chất tạo ngọt cường độ cao như sucralose, steviol glycosides hoặc acesulfame potassium.

Ngoài ra, một số sản phẩm có thể sử dụng đường alcohol (polyol) như erythritol hoặc xylitol.

Những thành phần này không giống đường ăn thông thường về đặc điểm hóa học, mức năng lượng và cách cơ thể xử lý.

Do đó, khi thấy một sản phẩm “không đường” nhưng vẫn có vị ngọt, bạn không nên mặc định rằng nhà sản xuất đã ghi nhãn sai. Hãy kiểm tra danh sách thành phần để biết sản phẩm đang sử dụng loại chất tạo ngọt nào.

Thực phẩm “không đường” có phải lúc nào cũng tốt cho sức khỏe?

Không.

Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất khi lựa chọn thực phẩm.

Một sản phẩm có thể ít hoặc không có đường nhưng vẫn chứa nhiều năng lượng, chất béo bão hòa, natri hoặc các thành phần khác.

Ví dụ, một loại bánh “không đường” vẫn có thể chứa nhiều chất béo và tinh bột. Nếu ăn với lượng lớn, tổng năng lượng đưa vào cơ thể vẫn có thể cao.

Vì vậy, “không đường” chỉ phản ánh một khía cạnh của sản phẩm, không phải đánh giá toàn bộ giá trị dinh dưỡng.

Khi lựa chọn thực phẩm, bạn nên xem xét đồng thời:

• Năng lượng.
• Carbohydrate.
• Tổng lượng đường.
• Chất đạm.
• Chất béo.
• Chất béo bão hòa.
• Natri.
• Chất xơ.
• Kích thước khẩu phần.

“Không đường” có giống “ít carbohydrate” không?

Không.

Đường chỉ là một nhóm carbohydrate. Một thực phẩm có thể không chứa hoặc chứa rất ít đường nhưng vẫn có lượng carbohydrate đáng kể từ tinh bột hoặc các thành phần khác.

Ví dụ, một số loại bánh hoặc thực phẩm chế biến có thể giảm đường nhưng vẫn sử dụng bột mì, tinh bột hoặc các nguồn carbohydrate khác.

Do đó, nếu bạn đang cần kiểm soát tổng lượng carbohydrate trong chế độ ăn, không nên chỉ nhìn vào mục “đường”.

Hãy kiểm tra cả lượng carbohydrate tổng trên bảng thông tin dinh dưỡng.

Người mắc tiểu đường có nên ăn thực phẩm “không đường”?

Không nên hiểu rằng thực phẩm “không đường” là ăn bao nhiêu cũng được đối với người mắc tiểu đường.

Kiểm soát đường huyết phụ thuộc vào tổng lượng carbohydrate trong bữa ăn, khẩu phần, loại thực phẩm và nhiều yếu tố khác.

Một sản phẩm không đường vẫn có thể chứa carbohydrate từ tinh bột hoặc các thành phần khác. Ngoài ra, một số sản phẩm sử dụng chất tạo ngọt hoặc polyol có thể có đặc điểm dinh dưỡng khác nhau.

Nếu đang kiểm soát đường huyết, người bệnh nên đọc kỹ nhãn dinh dưỡng và cân nhắc khẩu phần thay vì chỉ dựa vào cụm từ “không đường”.

Có phải “zero sugar” luôn là lựa chọn tốt hơn?

Không nhất thiết.

Một sản phẩm “zero sugar” có thể phù hợp với người muốn giảm lượng đường tự do trong chế độ ăn, nhưng điều đó không tự động khiến sản phẩm trở thành lựa chọn lành mạnh nhất.

Ví dụ, nếu lựa chọn giữa:

• Một loại đồ uống “zero sugar” nhưng chứa nhiều chất tạo ngọt và ít giá trị dinh dưỡng.
• Nước lọc hoặc đồ uống không đường tự nhiên.

Thì nước lọc vẫn là lựa chọn đơn giản và phù hợp để duy trì thói quen uống nước hằng ngày.

Điều quan trọng là nhìn vào toàn bộ chế độ ăn, thay vì đánh giá sức khỏe của một sản phẩm chỉ dựa trên một cụm từ quảng cáo.

Cách đọc nhãn thực phẩm “không đường”

Nếu muốn biết một sản phẩm thực sự chứa những gì, bạn có thể thực hiện theo 4 bước.

Bước 1: Kiểm tra khẩu phần

Một gói sản phẩm có thể chứa nhiều hơn một khẩu phần. Nếu bạn ăn toàn bộ gói, lượng dinh dưỡng thực tế sẽ cao hơn con số ghi cho một khẩu phần.

Bước 2: Xem lượng đường

Kiểm tra mục “tổng lượng đường” trên bảng dinh dưỡng nếu sản phẩm có cung cấp thông tin này.

Bước 3: Đọc danh sách thành phần

Tìm các thành phần có vị ngọt hoặc thuộc nhóm đường, chất tạo ngọt và polyol.

Bước 4: Xem tổng carbohydrate

Nếu bạn cần kiểm soát lượng carbohydrate, đừng chỉ nhìn vào lượng đường. Hãy xem cả carbohydrate tổng trong một khẩu phần.

Những cụm từ trên bao bì dễ gây hiểu lầm

Ngoài “không đường”, bạn có thể gặp nhiều cách diễn đạt khác.

“Không thêm đường”

Không có nghĩa là sản phẩm không chứa đường tự nhiên từ nguyên liệu.

“Ít đường”

Cho biết sản phẩm có lượng đường thấp hơn một mức nhất định theo quy định ghi nhãn, nhưng không có nghĩa là không chứa đường.

“Không đường”

Thường chỉ sản phẩm đáp ứng tiêu chí về hàm lượng đường theo quy định, chứ không nhất thiết là hoàn toàn bằng 0.

“Không đường tinh luyện”

Không đồng nghĩa với việc sản phẩm không chứa carbohydrate hoặc đường tự nhiên.

“Zero sugar”

Thường được sử dụng để nhấn mạnh sản phẩm có rất ít hoặc không có đường theo tiêu chí ghi nhãn tương ứng. Người dùng vẫn nên kiểm tra bảng dinh dưỡng và thành phần.

Có nên tránh hoàn toàn thực phẩm “không đường”?

Không nhất thiết. Các sản phẩm giảm hoặc không thêm đường có thể hữu ích trong một số trường hợp, đặc biệt khi bạn đang muốn giảm lượng đường tự do trong chế độ ăn. Tuy nhiên, cách lựa chọn tốt hơn là xem sản phẩm trong tổng thể chế độ ăn uống. Thực phẩm ít chế biến như rau, trái cây nguyên quả, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, trứng, cá, thịt nạc và sữa hoặc sản phẩm thay thế phù hợp vẫn nên đóng vai trò quan trọng trong một chế độ ăn cân bằng.

Kết luận

Thực phẩm “không đường” không nhất thiết có nghĩa là hoàn toàn không có đường. Đây chủ yếu là cách mô tả dựa trên tiêu chí ghi nhãn về hàm lượng đường. Một sản phẩm “không đường” vẫn có thể chứa một lượng đường rất nhỏ hoặc chứa carbohydrate từ các nguồn khác. Khi mua thực phẩm, đừng chỉ nhìn vào dòng chữ “sugar-free”, “zero sugar” hay “không thêm đường” trên bao bì. Hãy kiểm tra bảng thông tin dinh dưỡng, danh sách thành phần và khẩu phần sử dụng. Quan trọng hơn, “không đường” không đồng nghĩa với “tốt cho sức khỏe”. Một chế độ ăn cân bằng nên được đánh giá dựa trên tổng thể các nhóm thực phẩm và nhu cầu dinh dưỡng của mỗi người.