Tổng quan bệnh xoắn tinh hoàn

Định nghĩa

Xoắn tinh hoàn là tình trạng cuộn xoắn của dây thừng tinh, làm gián đoạn lưu thông máu đến tinh hoàn, có thể gây tổn thương hoặc hoại tử nếu không được xử trí kịp thời.

Đối tượng

Thường gặp ở nam giới tuổi vị thành niên và thanh thiếu niên, nhưng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, kể cả trẻ sơ sinh.

Chẩn đoán

Dựa vào khám lâm sàng với triệu chứng đau bìu đột ngột, siêu âm Doppler tinh hoàn để đánh giá lưu lượng máu và loại trừ các nguyên nhân khác.

Tiên lượng

Tiên lượng phụ thuộc vào thời gian xử trí; can thiệp càng sớm thì khả năng bảo tồn tinh hoàn càng cao, nếu muộn có thể phải cắt bỏ tinh hoàn.

Phân loại bệnh

Xoắn tinh hoàn nguyên phát

Xảy ra do bất thường bẩm sinh của dây thừng tinh và bao tinh hoàn, gây xoắn tự phát.

Xoắn tinh hoàn thứ phát

Do các tổn thương hoặc khối u trong bìu làm thay đổi cấu trúc và gây xoắn.

Xoắn tinh hoàn cấp tính

Biểu hiện đột ngột với đau dữ dội, cần can thiệp cấp cứu.

Xoắn tinh hoàn bán cấp

Triệu chứng đau âm ỉ, kéo dài, có thể tự khỏi hoặc tiến triển nặng.

Triệu chứng

Đau bìu đột ngột

Cơn đau dữ dội, thường xuất hiện một bên bìu, tăng dần.

Sưng bìu

Bìu sưng to, đỏ hoặc tím do máu ứ trệ.

Buồn nôn và nôn

Thường kèm theo do kích thích phản xạ thần kinh.

Tinh hoàn nằm cao hơn bình thường

Tinh hoàn bị xoắn có thể di chuyển lên cao hơn so với bên đối diện.

Mất phản xạ da bìu

Phản xạ co da bìu (phản xạ cremasteric) thường giảm hoặc mất.

Sốt nhẹ

Có thể xuất hiện trong trường hợp viêm hoặc hoại tử tinh hoàn.

Yếu tố nguy cơ

Tuổi vị thành niên

Nam giới từ 12-18 tuổi có nguy cơ cao nhất

Cao

Bất thường bẩm sinh

Dây thừng tinh dễ xoắn do cấu trúc bất thường

Cao

Hoạt động thể chất mạnh

Tăng nguy cơ xoắn do vận động đột ngột hoặc mạnh

Trung bình

Tiền sử xoắn tinh hoàn

Đã từng bị xoắn tinh hoàn hoặc có xoắn tinh hoàn bên đối diện

Cao

Thời tiết lạnh

Có thể kích thích co thắt cơ trơn và gây xoắn

Trung bình

Biến chứng

Hoại tử tinh hoàn

Do thiếu máu kéo dài gây tổn thương không hồi phục.

Vô sinh

Tinh hoàn bị tổn thương ảnh hưởng chức năng sinh sản.

Áp xe bìu

Viêm nhiễm thứ phát gây mưng mủ trong bìu.

Tổn thương tinh hoàn còn lại

Nguy cơ xoắn hoặc suy giảm chức năng tinh hoàn bên đối diện.

Điều trị

Phẫu thuật cấp cứu

Giải phóng xoắn và cố định tinh hoàn để bảo tồn chức năng.

Đánh giá tổn thương tinh hoàn

Kiểm tra mức độ tổn thương để quyết định giữ lại hay cắt bỏ.

Phẫu thuật cố định tinh hoàn đối diện

Phòng ngừa xoắn tinh hoàn tái phát bên còn lại.

Theo dõi sau mổ

Khám định kỳ để phát hiện sớm biến chứng hoặc tái phát.

Phòng ngừa

Phát hiện sớm triệu chứng

Đau bìu đột ngột cần đến cơ sở y tế ngay lập tức

Hạn chế vận động mạnh đột ngột

Tránh các hoạt động thể chất quá sức nếu có nguy cơ cao

Phẫu thuật cố định tinh hoàn

Đặc biệt với người có tiền sử xoắn hoặc bất thường bẩm sinh

Khám sức khỏe định kỳ

Giúp phát hiện sớm các bất thường về tinh hoàn

Câu hỏi thường gặp

Xoắn tinh hoàn có nguy hiểm không?

Có thể nguy hiểm nếu không được xử trí kịp thời, có thể dẫn đến hoại tử và mất tinh hoàn.

Làm sao nhận biết xoắn tinh hoàn?

Triệu chứng điển hình là đau bìu đột ngột, sưng to, kèm buồn nôn, cần khám ngay.

Có thể phòng ngừa xoắn tinh hoàn không?

Phẫu thuật cố định tinh hoàn là biện pháp phòng ngừa hiệu quả cho người có nguy cơ cao.

Xoắn tinh hoàn