Tổng quan bệnh viêm tiểu phế quản

Định nghĩa

Viêm tiểu phế quản là bệnh nhiễm trüng cấp tính phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc trưng bởi viêm và tắc nghẽn đường dẫn khí nhỏ trong phổi (tiểu phế quản), thường do virus RSV.

Đối tượng

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, đặc biệt là trẻ sinh non, có bệnh phổi mạn, bệnh tim bẩm sinh hoặc miễn dịch yếu.

Chẩn đoán

Dựa trên triệu chứng lâm sàng, nghe phổi, xét nghiệm virus RSV và hình ảnh X-quang phổi khi cần thiết.

Tiên lượng

Hầu hết trẻ khỏi sau vài tuần, tuy nhiên có thể gặp biến chứng nghiêm trọng ở trẻ nhỏ yếu, cần theo dõi chặt chẽ.

Phân loại bệnh

Viêm tiểu phế quản cấp

Thường do virus RSV, xuất hiện đột ngột, gây tắc nghẽn tiểu phế quản.

Viêm tiểu phế quản tái phát

Trẻ nhạy cảm dễ bị viêm nhiều lần do vi khuẩn hoặc virus khác nhau.

Viêm tiểu phế quản nặng

Gây suy hô hấp, cần nhập viện điều trị tích cực, thường gặp ở trẻ có yếu tố nguy cơ.

Triệu chứng

Ho khan, khó thở

Ho liên tục, thở nhanh, thở rít hoặc khò khè do tắc nghẽn đường thở nhỏ

Sốt nhẹ

Sốt thường ở mức vừa phải, kèm theo mệt mỏi và quấy khóc

Thở nhanh hoặc thở rên

Nhịp thở nhanh, có thể kèm theo rút lõm lồng ngực

Chảy nước mũi, nghẹt mũi

Triệu chứng viêm đường hô hấp trên thường xuất hiện trước

Khó bú, ăn kém

Trẻ mệt mỏi, khó nuốt do khó thở, có thể gây mất nước

Xanh tái

Dấu hiệu nặng cảnh báo thiếu oxy, cần cấp cứu

Yếu tố nguy cơ

Tuổi nhỏ dưới 6 tháng

Trẻ sơ sinh dễ mắc và diễn biến nặng hơn

Cao

Sinh non

Phổi chưa phát triển đầy đủ, nguy cơ cao biến chứng

Cao

Bệnh lý tim mạch bẩm sinh

Tăng nguy cơ suy hô hấp nặng khi mắc viêm tiểu phế quản

Cao

Hệ miễn dịch yếu

Dễ nhiễm trùng nặng và tái phát nhiều lần

Trung bình

Ô nhiễm môi trường

Khói thuốc, bụi bẩn làm tăng nguy cơ viêm đường hô hấp

Trung bình

Biến chứng

Suy hô hấp

Khó thở nặng, thiếu oxy, có thể đe dọa tính mạng nếu không điều trị kịp thời

Viêm phổi

Nhiễm trùng lan rộng xuống phổi, có thể cần điều trị kháng sinh

Tái phát viêm tiểu phế quản

Làm tăng nguy cơ phì đại đường thở, hen suyễn sau này

Mất nước và suy dinh dưỡng

Do trẻ ăn uống kém khi khó thở, cần bồi phụ nước và dinh dưỡng

Điều trị

Chăm sóc hỗ trợ

Giữ ấm, bổ sung nước đầy đủ, hỗ trợ hô hấp khi cần

Điều trị triệu chứng

Dùng thuốc giảm sốt, hút đờm, oxy liệu pháp cho trẻ khó thở

Điều trị đặc hiệu

Kháng sinh khi có bội nhiễm vi khuẩn, thuốc kháng virus trong một số trường hợp

Hỗ trợ và theo dõi dài hạn

Theo dõi phục hồi hô hấp, phòng ngừa tái phát, tư vấn chăm sóc trẻ

Phòng ngừa

Giữ vệ sinh tay

Rửa tay thường xuyên để giảm nguy cơ lây nhiễm virus

Tránh khói thuốc

Không để trẻ tiếp xúc với khói thuốc và ô nhiễm không khí

Hạn chế tiếp xúc nơi đông người

Đặc biệt trong mùa dịch viêm tiểu phế quản

Tiêm phòng

Sử dụng vắc xin phòng một số virus hô hấp khi được khuyến cáo

Câu hỏi thường gặp

Viêm tiểu phế quản có nguy hiểm không?

Ở trẻ nhỏ khỏe mạnh thường tự hồi phục, nhưng ở trẻ sơ sinh hoặc bệnh nền có thể nặng, cần chăm sóc y tế kịp thời.

Làm sao để phòng ngừa viêm tiểu phế quản?

Giữ vệ sinh tay, tránh khói thuốc, hạn chế tiếp xúc đám đông và tiêm chủng đúng lịch.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Khi trẻ thở nhanh, thở rít, quày khóc, bỏ bú, xanh tái hoặc sốt cao khó hạ cần đến cơ sở y tế ngay.

Viêm tiểu phế quản