Trang chủ Bệnh lý Vàng da sơ sinh
🩺

Vàng da sơ sinh

Thông tin tổng quan về bệnh Vàng da sơ sinh

Tổng quan bệnh vàng da sơ sinh

Định nghĩa
Vàng da sơ sinh là tình trạng da và mắt trẻ sơ sinh chuyển vàng do tăng bilirubin huyết, thường gặp trong những ngày đầu sau sinh.
Đối tượng
Trẻ sơ sinh, đặc biệt sinh non, trẻ có nhóm máu bất đồng với mẹ hoặc mắc các bệnh lý về gan, máu.
Chẩn đoán
Khám lâm sàng, đo nồng độ bilirubin máu, xét nghiệm công thức máu, chức năng gan và các xét nghiệm bổ sung nếu cần.
Tiên lượng
Phần lớn vàng da sơ sinh lành tính, tự khỏi; tuy nhiên nếu không điều trị kịp thời có thể gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng.

Phân loại bệnh

Vàng da sinh lý

Vàng da xuất hiện sau 24 giờ tuổi, do tăng bilirubin sinh lý và thường tự khỏi.

Vàng da bệnh lý

Do các nguyên nhân bệnh lý như bất đồng nhóm máu, nhiễm trùng, rối loạn chuyển hóa.

Vàng da tắc mật

Gây ra do tắc nghẽn đường mật, làm bilirubin không được đào thải ra ngoài.

Vàng da do tan máu

Do phá hủy hồng cầu quá mức, thường gặp trong các bệnh huyết học bẩm sinh.

Triệu chứng

Da và mắt vàng
Vàng da thường bắt đầu ở mặt, trán, sau đó lan xuống ngực, bụng và chân.
Nước tiểu sẫm màu
Nước tiểu có màu vàng đậm hoặc nâu do tăng bilirubin.
Phân bạc màu
Phân nhạt màu hoặc trắng do giảm bài tiết mật.
Buồn ngủ, quấy khóc
Trẻ có thể ngủ nhiều, bú kém hoặc quấy khóc do mệt mỏi.
Thở nhanh hoặc khó thở
Triệu chứng nặng do thiếu oxy hoặc bệnh kèm theo.
Co giật hoặc cứng cơ
Dấu hiệu tổn thương thần kinh do bilirubin cao.

Yếu tố nguy cơ

Sinh non
Gan chưa phát triển hoàn chỉnh, dễ gây vàng da nặng
Cao
Bất đồng nhóm máu mẹ-con
Như nhóm máu ABO hoặc Rh gây tan máu ở trẻ
Cao
Trẻ bú mẹ sữa ít
Gây thiếu nước và giảm đào thải bilirubin qua phân
Trung bình
Nhiễm trùng sơ sinh
Ảnh hưởng chức năng gan và tăng bilirubin máu
Trung bình
Tổn thương gan bẩm sinh
Gây rối loạn chuyển hóa bilirubin
Trung bình

Biến chứng

Vàng da nhân

Tổn thương não do bilirubin tích tụ gây liệt, điếc, chậm phát triển.

Nhiễm trùng huyết

Nhiễm trùng nặng có thể kèm theo vàng da và gây nguy hiểm.

Ngưng thở

Trẻ nặng có thể bị suy hô hấp do tổn thương thần kinh.

Chậm phát triển thần kinh

Hậu quả lâu dài do tổn thương não ở trẻ vàng da nặng.

Điều trị

1

Theo dõi và hỗ trợ dinh dưỡng

Đảm bảo trẻ bú đủ, cung cấp đủ nước để tăng đào thải bilirubin.

2

Chiếu đèn điều trị

Sử dụng ánh sáng xanh giúp chuyển hóa bilirubin thành dạng dễ thải.

3

Truyền máu đổi

Áp dụng khi bilirubin quá cao hoặc có dấu hiệu tổn thương não.

4

Điều trị nguyên nhân

Kiểm soát nhiễm trùng, bệnh lý gan hoặc tan máu nếu có.

Phòng ngừa

Theo dõi sớm vàng da
Khám và đánh giá bilirubin trong 24-48 giờ đầu sau sinh
Cho trẻ bú mẹ sớm và đủ
Giúp bài tiết bilirubin qua phân tốt hơn
Phát hiện và điều trị bệnh lý kịp thời
Kiểm tra nhóm máu, tán huyết và nhiễm trùng sơ sinh
Tư vấn và theo dõi trẻ có nguy cơ cao
Như trẻ sinh non hoặc bất đồng nhóm máu mẹ-con

Câu hỏi thường gặp

Vàng da sơ sinh có nguy hiểm không?

Phần lớn lành tính nhưng nếu bilirubin cao không điều trị kịp thời có thể gây tổn thương não nghiêm trọng.

Khi nào cần điều trị vàng da sơ sinh?

Khi bilirubin vượt mức an toàn hoặc có dấu hiệu tổn thương thần kinh cần chiếu đèn hoặc truyền máu đổi.

Làm sao để phòng ngừa vàng da sơ sinh?

Cho trẻ bú mẹ đủ, theo dõi sớm vàng da và điều trị kịp thời các bệnh lý liên quan.

Bài viết liên quan ( bài)