Tổng quan bệnh ung thư tinh hoàn

Định nghĩa

Ung thư tinh hoàn là bệnh lý ác tính phát triển từ các tế bào trong tinh hoàn, thường gặp ở nam giới trẻ tuổi và có thể lan rộng nếu không được điều trị kịp thời.

Đối tượng

Nam giới, đặc biệt từ 15 đến 35 tuổi, người có tiền sử tinh hoàn ẩn, viêm tinh hoàn hoặc gia đình có người mắc bệnh.

Chẩn đoán

Khám lâm sàng, siêu âm tinh hoàn, xét nghiệm máu đánh dấu khối u (AFP, hCG, LDH), chẩn đoán hình ảnh và sinh thiết nếu cần thiết.

Tiên lượng

Phát hiện sớm có thể chữa khỏi hoàn toàn; tiên lượng xấu hơn nếu ung thư đã di căn hoặc tái phát.

Phân loại bệnh

Ung thư tinh hoàn tế bào mầm

Loại phổ biến nhất, bao gồm các thể như u tinh bào, u noãn và u hỗn hợp.

Ung thư tinh hoàn không tế bào mầm

Hiếm gặp hơn, xuất phát từ các mô khác trong tinh hoàn như tế bào Leydig hoặc tế bào Sertoli.

Ung thư tinh hoàn nguyên phát

Bắt nguồn trực tiếp từ tinh hoàn và thường tiến triển tại chỗ trước khi di căn.

Ung thư tinh hoàn thứ phát

Ung thư di căn đến tinh hoàn từ các vị trí khác trong cơ thể, rất hiếm gặp.

Triệu chứng

Khối u hoặc sưng ở tinh hoàn

Thường không đau, có thể phát hiện khi tự sờ hoặc khám lâm sàng

Cảm giác nặng hoặc khó chịu ở bìu

Có thể cảm thấy căng tức hoặc khó chịu vùng bìu hoặc bẹn

Đau âm ỉ ở bụng dưới hoặc bẹn

Đau lan tỏa do khối u chèn ép hoặc di căn hạch

Tích tụ dịch trong bìu

Bìu sưng to do dịch tích tụ gọi là tràn dịch màng tinh hoàn

Khó thở, đau ngực

Triệu chứng của ung thư di căn phổi hoặc màng phổi

Sưng hạch bạch huyết

Phát hiện hạch bạch huyết vùng bẹn, bụng hoặc cổ

Yếu tố nguy cơ

Tinh hoàn ẩn (cryptorchidism)

Tinh hoàn không xuống bìu sau sinh

Cao

Tiền sử gia đình

Có người thân từng mắc ung thư tinh hoàn

Trung bình

Tuổi

Phổ biến nhất ở nam giới 15-35 tuổi

Cao

Tiếp xúc hóa chất

Tiếp xúc với một số hóa chất công nghiệp có thể tăng nguy cơ

Thấp

Tiền sử viêm tinh hoàn hoặc chấn thương

Viêm hoặc chấn thương tinh hoàn có thể làm tăng nguy cơ

Trung bình

Biến chứng

Di căn xa

Ung thư lan đến phổi, gan, não hoặc các cơ quan khác.

Vô sinh

Ảnh hưởng chức năng sinh sản do khối u hoặc điều trị ung thư.

Tái phát ung thư

Ung thư có thể tái phát tại tinh hoàn hoặc các vị trí khác.

Tác dụng phụ điều trị

Bệnh nhân có thể gặp tác dụng phụ từ hóa trị, xạ trị hoặc phẫu thuật.

Điều trị

Phẫu thuật

Thường là cắt bỏ tinh hoàn bị ung thư (orchiectomy) để loại bỏ khối u.

Hóa trị

Sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư, thường áp dụng khi ung thư đã lan rộng.

Xạ trị

Dùng tia phóng xạ tiêu diệt tế bào ung thư, thường áp dụng cho ung thư tế bào mầm giai đoạn nhất định.

Theo dõi lâu dài

Khám và xét nghiệm định kỳ để phát hiện tái phát hoặc biến chứng sau điều trị.

Phòng ngừa

Tự khám tinh hoàn định kỳ

Phát hiện sớm các bất thường như u cục hoặc sưng đau

Điều trị tinh hoàn ẩn sớm

Phẫu thuật đưa tinh hoàn xuống bìu khi phát hiện sớm

Tránh tiếp xúc hóa chất độc hại

Giảm nguy cơ tiếp xúc các hóa chất có thể gây ung thư

Khám sức khỏe định kỳ

Phát hiện sớm và theo dõi các dấu hiệu nghi ngờ ung thư

Câu hỏi thường gặp

Ung thư tinh hoàn có chữa khỏi được không?

Nếu phát hiện và điều trị sớm, ung thư tinh hoàn có tỷ lệ chữa khỏi rất cao.

Ung thư tinh hoàn có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không?

Phẫu thuật hoặc điều trị có thể ảnh hưởng khả năng sinh sản; nên tham khảo bác sĩ để bảo tồn tinh trùng nếu cần.

Làm sao phát hiện ung thư tinh hoàn sớm?

Thường xuyên tự khám tinh hoàn để nhận biết khối u hoặc bất thường, đồng thời khám sức khỏe định kỳ.

Ung thư tinh hoàn