Tổng quan bệnh ung thư máu

Định nghĩa

Ung thư máu là nhóm bệnh ác tính liên quan đến sự tăng sinh bất thường của tế bào máu hoặc tiền thân tế bào máu trong tủy xương và máu ngoại vi.

Đối tượng

Người ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến hơn ở người lớn tuổi và có tiền sử gia đình hoặc tiếp xúc với các yếu tố gây ung thư.

Chẩn đoán

Dựa trên khám lâm sàng, xét nghiệm máu, tủy đồ, sinh thiết tủy xương và các xét nghiệm hình ảnh hỗ trợ.

Tiên lượng

Phụ thuộc vào loại ung thư máu, giai đoạn bệnh, tuổi tác và đáp ứng điều trị; phát hiện sớm giúp cải thiện hiệu quả điều trị.

Phân loại bệnh

Leukemia (Bạch cầu)

Bệnh tăng sinh tế bào bạch cầu ác tính trong máu và tủy xương, gồm cấp tính và mạn tính.

Lymphoma (Lympho)

Ung thư tế bào lympho xuất phát từ hạch bạch huyết hoặc các mô lympho khác.

Myeloma (Đa u tủy)

Bệnh ác tính của tế bào plasma trong tủy xương gây rối loạn sản xuất kháng thể.

Myelodysplastic syndromes (Hội chứng rối loạn tủy)

Rối loạn sản xuất tế bào máu do tủy xương không phát triển bình thường, có nguy cơ tiến triển thành ung thư máu.

Triệu chứng

Mệt mỏi, yếu sức

Do thiếu máu và giảm chức năng tế bào máu bình thường

Sốt kéo dài

Thường do nhiễm trùng do suy giảm miễn dịch

Chảy máu hoặc bầm tím dễ dàng

Do giảm tiểu cầu gây rối loạn đông máu

Sưng hạch bạch huyết

Phát hiện được ở cổ, nách, bẹn hoặc các vùng khác

Đau xương hoặc khớp

Do tế bào ung thư xâm lấn tủy xương hoặc mô xương

Giảm cân không rõ nguyên nhân

Kèm theo các dấu hiệu toàn thân khác

Yếu tố nguy cơ

Tiền sử gia đình

Người thân mắc các bệnh ung thư máu hoặc rối loạn máu

Cao

Tuổi tác

Nguy cơ tăng cao ở người lớn tuổi, đặc biệt trên 60 tuổi

Cao

Tiếp xúc hóa chất

Tiếp xúc lâu dài với thuốc trừ sâu, benzen hoặc hóa chất công nghiệp

Trung bình

Tiền sử điều trị ung thư

Điều trị hóa trị hoặc xạ trị trước đó có thể tăng nguy cơ

Trung bình

Biến chứng

Nhiễm trùng nặng

Suy giảm miễn dịch gây dễ nhiễm khuẩn, nhiễm trùng huyết

Chảy máu nghiêm trọng

Giảm tiểu cầu dẫn đến chảy máu khó cầm, xuất huyết nội tạng

Suy tủy xương

Giảm sản xuất tế bào máu bình thường gây thiếu máu, bạch cầu, tiểu cầu

Tổn thương cơ quan

Ung thư lan rộng ảnh hưởng gan, thận, phổi hoặc hệ thần kinh trung ương

Điều trị

Hóa trị

Sử dụng thuốc chống ung thư để tiêu diệt tế bào ung thư trong máu và tủy xương

Xạ trị

Dùng tia phóng xạ để tiêu diệt tế bào ung thư hoặc giảm triệu chứng

Cấy ghép tủy xương

Thay thế tủy xương bệnh bằng tủy xương khỏe mạnh từ người hiến

Điều trị hỗ trợ

Chăm sóc giảm nhẹ, bổ sung máu, phòng ngừa và điều trị nhiễm trùng

Phòng ngừa

Tránh tiếp xúc hóa chất độc hại

Hạn chế tiếp xúc với benzen, thuốc trừ sâu, hóa chất công nghiệp

Lối sống lành mạnh

Ăn uống đủ chất, vận động thường xuyên, tránh hút thuốc lá

Khám sức khỏe định kỳ

Phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để can thiệp kịp thời

Giữ vệ sinh cá nhân

Giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng, đặc biệt khi hệ miễn dịch suy giảm

Câu hỏi thường gặp

Ung thư máu có chữa khỏi được không?

Phụ thuộc vào loại ung thư máu và giai đoạn phát hiện; một số trường hợp có thể chữa khỏi hoặc kiểm soát lâu dài.

Điều trị ung thư máu có tác dụng phụ gì?

Điều trị có thể gây mệt mỏi, rụng tóc, buồn nôn và giảm miễn dịch; cần theo dõi và chăm sóc y tế kỹ lưỡng.

Làm sao để phòng ngừa ung thư máu?

Hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại, duy trì lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ.

Ung thư máu