Tổng quan bệnh thừa cân

Định nghĩa

Thừa cân là tình trạng tích tụ mỡ quá mức trong cơ thể, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý khác như tiểu đường, tim mạch và rối loạn chuyển hóa.

Đối tượng

Người ở mọi độ tuổi, đặc biệt người có chế độ ăn uống không hợp lý, ít vận động hoặc có yếu tố di truyền.

Chẩn đoán

Đo chỉ số khối cơ thể (BMI), đo vòng eo, đánh giá tình trạng dinh dưỡng và các xét nghiệm liên quan như lipid máu, đường huyết.

Tiên lượng

Nếu không kiểm soát, thừa cân có thể tiến triển thành béo phì và gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng sức khỏe lâu dài.

Phân loại bệnh

Thừa cân nhẹ

Chỉ số BMI từ 25 đến dưới 30, nguy cơ biến chứng thấp nhưng cần điều chỉnh lối sống.

Béo phì độ 1

BMI từ 30 đến dưới 35, tăng nguy cơ mắc bệnh chuyển hóa và tim mạch.

Béo phì độ 2

BMI từ 35 đến dưới 40, có thể cần can thiệp y tế để kiểm soát.

Béo phì độ 3 (béo phì nghiêm trọng)

BMI từ 40 trở lên, nguy cơ biến chứng rất cao, cần điều trị chuyên sâu.

Triệu chứng

Tăng cân vượt mức

Cân nặng tăng nhanh so với chiều cao và tuổi.

Mỡ tích tụ ở bụng, đùi, hông

Vùng bụng phình to, da có thể căng hoặc rạn.

Khó chịu khi vận động

Cảm giác mệt mỏi, khó thở khi vận động nhẹ.

Đau khớp

Đặc biệt ở khớp gối, hông do trọng lượng cơ thể lớn gây áp lực.

Ngáy to hoặc ngưng thở khi ngủ

Triệu chứng của hội chứng ngưng thở khi ngủ liên quan thừa cân.

Mệt mỏi, uể oải

Do rối loạn chuyển hóa và thiếu vận động.

Yếu tố nguy cơ

Chế độ ăn nhiều calo

Ăn nhiều thực phẩm giàu đường, chất béo và calo thừa.

Cao

Ít vận động

Lối sống ít vận động làm giảm tiêu hao năng lượng.

Cao

Yếu tố di truyền

Tiền sử gia đình có người bị thừa cân hoặc béo phì.

Trung bình

Rối loạn nội tiết

Bệnh tuyến giáp, hội chứng Cushing hoặc các rối loạn hormone khác.

Trung bình

Tác dụng phụ thuốc

Một số thuốc như corticosteroid, thuốc chống trầm cảm có thể gây tăng cân.

Thấp

Biến chứng

Bệnh tim mạch

Tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim.

Tiểu đường type 2

Kháng insulin dẫn đến tăng đường huyết và biến chứng toàn thân.

Rối loạn hô hấp

Hội chứng ngưng thở khi ngủ, khó thở khi gắng sức.

Vấn đề về khớp

Thoái hóa khớp, đau lưng do tải trọng quá lớn.

Rối loạn tâm lý

Trầm cảm, lo âu, giảm chất lượng cuộc sống.

Điều trị

Thay đổi lối sống

Ăn uống cân đối, giảm calo, tăng cường vận động thể chất hàng ngày.

Hỗ trợ tâm lý

Tư vấn, hỗ trợ để duy trì động lực và thay đổi thói quen lâu dài.

Dùng thuốc giảm cân

Áp dụng khi cần thiết và được bác sĩ chỉ định, theo dõi chặt chẽ tác dụng phụ.

Phẫu thuật giảm cân

Thực hiện cho trường hợp béo phì nặng, khi các phương pháp khác không hiệu quả.

Phòng ngừa

Ăn uống hợp lý

Chế độ ăn cân bằng dinh dưỡng, hạn chế đồ ăn nhanh, nhiều đường và dầu mỡ.

Tăng cường vận động

Thường xuyên tập thể dục, vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày.

Kiểm soát cân nặng

Theo dõi cân nặng định kỳ để phát hiện sớm tăng cân bất thường.

Khám sức khỏe định kỳ

Phát hiện các bệnh liên quan và tư vấn điều chỉnh phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Thừa cân có phải là bệnh không?

Thừa cân không phải bệnh nhưng là yếu tố nguy cơ dẫn đến nhiều bệnh lý nghiêm trọng.

Làm sao để giảm cân hiệu quả?

Kết hợp chế độ ăn hợp lý, tăng vận động và thay đổi thói quen sống lâu dài.

Có nên dùng thuốc giảm cân không?

Chỉ dùng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ và phải tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn điều trị.

Thừa cân