Tổng quan bệnh thoát vị rốn

Định nghĩa

Thoát vị rốn là tình trạng các mô hoặc cơ quan nội tạng, thường là ruột, đẩy qua vị trí yếu của thành bụng gần rốn, tạo thành khối phình ở vùng rốn.

Đối tượng

Trẻ sơ sinh là đối tượng thường gặp nhất, đặc biệt trẻ sinh non hoặc nhẹ cân; người lớn có thể bị do yếu thành bụng hoặc tăng áp lực ổ bụng.

Chẩn đoán

Khám lâm sàng thấy khối phồng tại rốn, siêu âm bụng giúp xác định kích thước và nội dung thoát vị.

Tiên lượng

Phần lớn thoát vị rốn ở trẻ em tự đóng kín trong vài năm, thoát vị lớn hoặc ở người lớn cần điều trị để tránh biến chứng.

Phân loại bệnh

Thoát vị rốn bẩm sinh

Xảy ra ở trẻ sơ sinh do vòng rốn chưa đóng kín hoàn toàn sau sinh.

Thoát vị rốn mắc phải

Gặp ở người lớn do yếu thành bụng, tăng áp lực ổ bụng như thai nghén, béo phì.

Thoát vị rốn nghẹt

Biến chứng nghiêm trọng khi ruột bị kẹt trong vòng thoát vị, gây tắc nghẽn và hoại tử.

Thoát vị rốn nhỏ

Khối thoát vị nhỏ, thường không cần can thiệp mà tự cải thiện.

Triệu chứng

Khối phồng tại vùng rốn

Xuất hiện khối mềm, có thể đẩy vào trong, to lên khi khóc hoặc rặn.

Đau hoặc khó chịu

Thường gặp khi thoát vị bị nghẹt hoặc viêm tấy.

Da vùng rốn đỏ, sưng tấy

Dấu hiệu của viêm hoặc thoát vị nghẹt.

Nôn mửa

Có thể xuất hiện khi ruột bị tắc nghẽn do thoát vị nghẹt.

Sốt

Biểu hiện của nhiễm trùng hoặc biến chứng nghiêm trọng.

Yếu tố nguy cơ

Trẻ sinh non

Vòng rốn chưa đóng kín hoàn toàn sau sinh

Cao

Trẻ nhẹ cân khi sinh

Dễ gặp thoát vị rốn do cấu trúc thành bụng yếu

Cao

Tăng áp lực ổ bụng

Do béo phì, thai nghén, ho kéo dài hoặc táo bón

Trung bình

Yếu thành bụng

Do tuổi cao hoặc phẫu thuật bụng trước đó

Trung bình

Nhiễm trùng hoặc viêm rốn

Có thể làm tăng nguy cơ thoát vị hoặc biến chứng

Thấp

Biến chứng

Thoát vị nghẹt ruột

Ruột bị kẹt trong vòng thoát vị gây tắc nghẽn, đau dữ dội và hoại tử.

Nhiễm trùng vùng thoát vị

Viêm nhiễm da hoặc mô dưới da quanh rốn, gây sưng, đỏ và sốt.

Hoại tử ruột

Thiếu máu nuôi ruột do thoát vị nghẹt, có thể đe dọa tính mạng.

Hẹp ruột hoặc tắc ruột

Do tổn thương hoặc xoắn ruột trong thoát vị.

Điều trị

Theo dõi và chăm sóc

Đối với thoát vị nhỏ ở trẻ em, theo dõi sự tự đóng kín và giữ vệ sinh vùng rốn.

Đeo băng ép

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định dùng băng ép để hỗ trợ đóng kín thoát vị.

Phẫu thuật

Can thiệp khi thoát vị lớn, không tự đóng hoặc có biến chứng như thoát vị nghẹt.

Chăm sóc sau mổ

Theo dõi vết mổ, ngăn ngừa nhiễm trùng và tái khám định kỳ.

Phòng ngừa

Chăm sóc rốn đúng cách

Giữ vùng rốn sạch, khô và tránh nhiễm trùng ở trẻ sơ sinh

Kiểm soát các yếu tố tăng áp lực ổ bụng

Tránh ho kéo dài, táo bón, nâng vật nặng không đúng cách

Duy trì cân nặng hợp lý

Giúp giảm áp lực lên thành bụng, đặc biệt ở người lớn

Khám sức khỏe định kỳ

Phát hiện sớm và xử trí kịp thời thoát vị rốn hoặc các biến chứng

Câu hỏi thường gặp

Thoát vị rốn ở trẻ sơ sinh có tự khỏi không?

Nhiều trường hợp thoát vị rốn nhỏ ở trẻ sơ sinh tự đóng kín trong vài năm đầu mà không cần điều trị.

Khi nào cần phẫu thuật thoát vị rốn?

Phẫu thuật được chỉ định khi thoát vị lớn, không tự đóng hoặc có biến chứng như thoát vị nghẹt, đau, viêm.

Thoát vị rốn có gây nguy hiểm không?

Nếu không được xử trí kịp thời, thoát vị nghẹt có thể gây tắc ruột, hoại tử và đe dọa tính mạng.

Thoát vị rốn