Dinh dưỡng
Tổng quan bệnh tăng huyết áp
Định nghĩa
Tăng huyết áp là bệnh mạn tính đặc trưng bởi huyết áp độ cao hơn mức bình thường, gây tổn thương tim mạch và các cơ quan khác nếu không kiểm soát tốt.
Đối tượng
Người trưởng thành, đặc biệt người có thói quen sinh hoạt kém lành mạnh, thừa cân, tiểu đường hoặc tiền sử gia đình tăng huyết áp.
Chẩn đoán
Đo huyết áp nhiều lần, xét nghiệm máu, nước tiểu và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh để tìm nguyên nhân và biến chứng.
Tiên lượng
Quản lý tốt giúp ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy thận mạn.
Phân loại bệnh
Tăng huyết áp nguyên phát
Chiếm phần lớn, không rõ ngày có nguyên nhân cụ thể, liên quan yếu tố di truyền và lối sống.
Tăng huyết áp thứ phát
Do bệnh nền như bệnh thận, rối loạn nội tiết hoặc sử dụng thuốc một số loại.
Tăng huyết áp kháng trị
Huyết áp khó kiểm soát bất chấp việc sử dụng nhiều loại thuốc hạ huyết áp.
Tăng huyết áp thai kỳ
Phát sinh trong thai kỳ, cần theo dõi chặt chẽ để đảm bảo sức khỏe mẹ và thai nhi.
Triệu chứng
Đau đầu
Cảm giác đau đầu nhức nửa đầu, đặc biệt vào buổi sáng hoặc khi huyết áp cao đột ngột.
Chóng mặt, múc mè
Cảm giác hoa mắt, múc mè hoặc mất thăng bằng.
Đau ngực
Cảm giác tức ngực, khó thở có thể là dấu hiệu biến chứng tim mạch.
Tim đập nhanh hoặc hồi hộp
Cảm giác tim đập mạnh, nhanh hơn bình thường.
Mệt mỏi, yếu sức
Cảm giác uể oải, giảm sức chịu đựng khi hoạt động.
Chảy máu mũi
Xuất hiện ở một số trường hợp tăng huyết áp nặng hoặc không kiểm soát tốt.
Rối loạn giấc ngủ
Khó ngủ hoặc ngủ không ngon giấc do ảnh hưởng của huyết áp cao.
Yếu tố nguy cơ
Tuổi tác
Nguy cơ tăng theo tuổi, đặc biệt trên 45 tuổi ở nam và 55 tuổi ở nữ
Tiền sử gia đình
Người có người thân bị tăng huyết áp có nguy cơ cao hơn
Béo phì
Thừa cân, béo phì là yếu tố nguy cơ quan trọng
Chế độ ăn nhiều muối
Ăn nhiều muối có thể gây tăng huyết áp
Lối sống ít vận động
Thiếu vận động thể chất liên quan đếm tăng huyết áp
Hút thuốc và uống rượu
Làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu và huyết áp cao
Biến chứng
Đột quỵ
Tắc hoặc vỡ mạch máu não, gây tổn thương não nguy hiểm đến tính mạng
Bệnh tim mạch
Nhồi máu cơ tim, suy tim do huyết áp cao gây tổn thương tim
Suy thận mạn
Tổn thương thận do huyết áp cao không kiểm soát được
Tổn thương mắt
Gây mờ mắt, xuất huyết võng mạc và nguy cơ mù lâu dài
Điều trị
1
Thay đổi lối sống
Ăn giảm muối, giảm cân, tập thể dục đều đặn, hạn chế rượu bia và ngưng thuốc lá
2
Dùng thuốc hạ huyết áp
Thuốc ức chế men chuyển, chẹn beta, lợi tiểu hoặc chẹn kênh canxi theo chỉ định bác sĩ
3
Kiểm soát các bệnh nền
Điều trị tiểu đường, mỡ máu cao và các bệnh khác đi kèm
4
Theo dõi định kỳ
Thăm khám định kỳ đánh giá hiệu quả điều trị và tác dụng phụ của thuốc
Phòng ngừa
Ăn uống lành mạnh
Giảm muối, tăng rau củ quả, hạn chế thức ăn nhanh, dầu mỡ
Tập thể dục thường xuyên
Duy trì vận động 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần
Kiểm soát trọng lượng cơ thể
Giữ cân nặng hợp lý để giảm nguy cơ tăng huyết áp
Khám sức khỏe định kỳ
Phát hiện sớm và theo dõi huyết áp thường xuyên
Câu hỏi thường gặp
Tăng huyết áp có chữa khỏi được không?
Tăng huyết áp là bệnh mạn tính không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát hiệu quả bằng thay đổi lối sống và dùng thuốc.
Tăng huyết áp ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?
Nếu không kiểm soát tốt, tăng huyết áp có thể gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận và tổn thương mạch máu khác.
Làm sao để phòng ngừa tăng huyết áp?
Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều đặn, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và kiểm tra huyết áp định kỳ.