Trang chủ Bệnh lý Tai biến mạch máu não
🩺

Tai biến mạch máu não

Thông tin tổng quan về bệnh Tai biến mạch máu não

Tổng quan bệnh Tai biến mạch máu não

Định nghĩa
Tai biến mạch máu não (đột quỵ) là tình trạng tổn thương não bộ do sự gián đoạn hoặc giảm lưu lượng máu đến não, gây thiếu oxy và dưỡng chất, dẫn đến hoại tử mô não.
Đối tượng
Người lớn tuổi, đặc biệt trên 55 tuổi, người có bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, hoặc tiền sử đột quỵ.
Chẩn đoán
Khám lâm sàng thần kinh, chụp CT hoặc MRI sọ não để xác định loại tai biến và mức độ tổn thương.
Tiên lượng
Phụ thuộc vào mức độ tổn thương, thời gian can thiệp điều trị và tình trạng sức khỏe tổng thể; phát hiện và xử trí sớm giúp giảm tỷ lệ tử vong và tàn phế.

Phân loại bệnh

Nhồi máu não

Xảy ra khi mạch máu bị tắc nghẽn, làm giảm lưu lượng máu đến não, chiếm khoảng 80% các trường hợp tai biến.

Xuất huyết não

Do mạch máu bị vỡ gây chảy máu trong não, dẫn đến tổn thương mô não và tăng áp lực nội sọ.

Thiếu máu não thoáng qua (TIA)

Biểu hiện ngắn hạn do tắc nghẽn mạch máu tạm thời, không gây tổn thương mô não vĩnh viễn nhưng cảnh báo nguy cơ đột quỵ cao.

Đột quỵ não do tắc mạch

Do cục máu đông hoặc mảng xơ vữa di chuyển gây tắc mạch máu não, dẫn đến thiếu máu cục bộ.

Triệu chứng

Yếu hoặc tê liệt đột ngột
Thường xuất hiện ở mặt, tay hoặc chân, thường chỉ một bên cơ thể.
Rối loạn ngôn ngữ hoặc nói khó
Gặp khó khăn trong nói hoặc hiểu lời người khác.
Mất thị lực hoặc nhìn mờ
Giảm hoặc mất thị lực một hoặc cả hai mắt đột ngột.
Đau đầu dữ dội
Đặc biệt là trong trường hợp xuất huyết não, đi kèm buồn nôn hoặc nôn.
Mất thăng bằng hoặc chóng mặt
Khó đi lại, mất phối hợp hoặc mất ý thức.
Rối loạn tri giác
Lú lẫn, hôn mê hoặc giảm ý thức.

Yếu tố nguy cơ

Tăng huyết áp
Nguy cơ cao nhất gây tổn thương mạch máu não.
Cao
Tiểu đường
Tăng nguy cơ tổn thương mạch máu và đột quỵ.
Cao
Rối loạn mỡ máu
Gây xơ vữa động mạch, làm hẹp mạch máu não.
Trung bình
Hút thuốc lá
Làm tổn thương mạch máu và tăng huyết áp.
Trung bình
Tuổi cao
Nguy cơ gia tăng theo tuổi, đặc biệt trên 55 tuổi.
Cao
Bệnh tim mạch
Như rung nhĩ làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Trung bình

Biến chứng

Tàn phế vĩnh viễn

Yếu liệt, mất vận động hoặc rối loạn chức năng thần kinh do tổn thương não.

Suy giảm khả năng ngôn ngữ

Khó nói hoặc mất ngôn ngữ do tổn thương vùng ngôn ngữ não.

Biến chứng hô hấp

Viêm phổi hoặc suy hô hấp do liệt cơ hô hấp hoặc giảm ý thức.

Tái phát đột quỵ

Nguy cơ cao nếu không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.

Tử vong

Đặc biệt trong trường hợp xuất huyết não hoặc đột quỵ nặng.

Điều trị

1

Can thiệp y tế khẩn cấp

Sử dụng thuốc tiêu huyết khối hoặc can thiệp mạch máu tùy loại đột quỵ và thời gian.

2

Điều trị hỗ trợ

Kiểm soát huyết áp, đường huyết, duy trì thông khí và ổn định chức năng sống.

3

Phục hồi chức năng

Tập vật lý trị liệu, phục hồi ngôn ngữ và hỗ trợ tâm lý sau đột quỵ.

4

Phòng ngừa tái phát

Kiểm soát các yếu tố nguy cơ và dùng thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc chống đông theo chỉ định.

Phòng ngừa

Kiểm soát huyết áp
Duy trì huyết áp ổn định dưới mức nguy hiểm.
Chế độ ăn lành mạnh
Ăn nhiều rau xanh, hạn chế muối, chất béo và đường.
Tập luyện thể dục
Thường xuyên vận động giúp tăng cường sức khỏe tim mạch.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý nền như tiểu đường, rối loạn mỡ máu.

Câu hỏi thường gặp

Tai biến mạch máu não có thể hồi phục hoàn toàn không?

Phục hồi tùy thuộc vào mức độ tổn thương và thời gian điều trị; nhiều trường hợp có thể cải thiện chức năng nhờ phục hồi chức năng đúng cách.

Làm sao để biết mình có nguy cơ bị tai biến mạch máu não?

Người có bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu hoặc tiền sử đột quỵ cần được theo dõi và kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Cần làm gì khi nghi ngờ người thân bị tai biến mạch máu não?

Gọi cấp cứu ngay, giữ người bệnh nằm yên, không cho ăn uống và nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Bài viết liên quan ( bài)