Tổng quan bệnh sốt xuất huyết

Định nghĩa

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây qua muỗi Aedes, đặc trưng bởi sót cao, xuất huyết và suy giảm tiểu cầu.

Đối tượng

Người mọi lứa tuổi, đặc biệt sống ở vùng có muỗi truyền bệnh hoặc khi dịch bùng phát.

Chẩn đoán

Dựa trên triệu chứng lâm sàng, xét nghiệm huyết thanh, phát hiện virus hoặc kháng thể Dengue.

Tiên lượng

Phần lớn hồi phục nếu được chăm sóc kịp thời; tuy nhiên có thể nghiêm trọng, nguy hiểm tính mạng nếu có biến chứng.

Phân loại bệnh

Sốt xuất huyết nhẹ

Triệu chứng sốt cao kèm đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, không có hoặc có xuất huyết nhẹ.

Sốt xuất huyết nặng

Xuất huyết rầm rộ, suy tuần hoàn, phù phổi hoặc suy đa cơ quan, đe dọa tính mạng.

Sốt xuất huyết Dengue

Thể phổ biến do virus Dengue, lây qua muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus.

Sốt xuất huyết Dengue nặng

Biến chứng gồm sốc Dengue, chảy máu nghiêm trọng và suy cơ quan.

Triệu chứng

Sốt cao đột ngột

Sốt liên tục, thường từ 39-40°C, kéo dài 2-7 ngày.

Đau đầu, đau cơ, đau khớp

Đau sau hốc mắtvà toàn thân, khiến người bệnh mệt mỏi nhiều.

Phát ban

Xuất hiện mẩn đỏ hoặc ban đỏ trên da, thường sau khi sốt giảm.

Chảy máu

Chảy máu nướu răng, chảy máu cam, hoặc xuất huyết dưới da, tiểu cầu thấp.

Buồn nôn, nóng bụng

Triệu chứng dạ dày - ruột kém, có thể còn đau bụng dữ dội.

Suy tuần hoàn

Mạch nhanh, huyết áp giảm, da lạnh, nên cảnh báo sốc Dengue.

Yếu tố nguy cơ

Vùng dịch lưu hành

Sinh sống hoặc đi đến khu vực có dịch sốt xuất huyết đang bùng phát.

Cao

Tuổi

Trẻ em và người lớn tuổi có nguy cơ biến chứng cao hơn.

Trung bình

Bị nhiễm virus Dengue nhiều lần

Nhiễm lại với chủng virus khác có nguy cơ sốt xuất huyết nặng.

Cao

Tình trạng suy dinh dưỡng hoặc bệnh nền

Người suy giảm miễn dịch hoặc mắc bệnh mạn tính dễ bị biến chứng.

Trung bình

Mức độ tiếp xúc muỗi

Sống trong khu vực nhiều muỗi Aedes, không phòng chống muỗi hiệu quả.

Cao

Biến chứng

Sốc Dengue

Mất dịch tuần hoàn, tụt huyết áp đột ngột, đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

Xuất huyết nặng

Chảy máu nội tạng hoặc dưới da, gây thiếu máu nghiêm trọng.

Suy đa cơ quan

Tổn thương gan, thận, tim do thiếu oxy và biến chứng nặng của bệnh.

Nhiễm trùng thứ phát

Suy giảm miễn dịch khi bệnh nặng có thể dẫn đến bội nhiễm vi khuẩn.

Điều trị

Chăm sóc hỗ trợ

Nghỉ ngơi, uống đủ nước, theo dõi nhiệt độ và triệu chứng tại nhà.

Điều trị triệu chứng

Dùng thuốc hạ sốt như paracetamol, tránh thuốc kháng viên NSAIDs vì nguy cơ xuất huyết.

Theo dõi huyết học

Kiểm tra tiểu cầu, hematocrit định kỳ để phát hiện biến chứng sớm.

Điều trị biến chứng

Truyền dịch, hồi sức tích cực cho sốc Dengue; can thiệp y tế kịp thời khi xuất huyết nặng.

Phòng ngừa

Phòng ngừa muỗi đốt

Dùng màn chống muỗi, thuốc xịt muỗi và mặc quần áo che phủ da.

Diệt bọ gậy

Loại bỏ núi nước đọng, vệ sinh môi trường sống sạch sẽ.

Giữ vệ sinh cá nhân

Tăng cường rửa tay, vệ sinh nhà cửa và nơi công cộng.

Theo dõi và điều trị kịp thời

Khi có dấu hiệu sốt, chảy máu cần đến cơ sở y tế ngay.

Câu hỏi thường gặp

Sốt xuất huyết có chữa được không?

Hiện chưa có thuốc đặc hiệu nhưng bệnh thường hồi phục tốt nếu điều trị hỗ trợ kịp thời và phòng ngừa biến chứng.

Làm sao phân biệt sốt xuất huyết và sốt thường?

Sốt xuất huyết thường có sốt cao đột ngột kèm đau cơ, chảy máu nhẹ và giảm tiểu cầu, cần xét nghiệm để chẩn đoán chính xác.

Làm thế nào để phòng ngừa sốt xuất huyết?

Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, phòng ngừa muỗi đốt và giữ vệ sinh môi trường là biện pháp hiệu quả nhất.

Sốt xuất huyết