Tổng quan bệnh sởi

Định nghĩa

Sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus sởi gây ra, lây lan qua đường hô hấp và có thể gây dịch lớn.

Đối tượng

Trẻ em chưa tiêm phòng và người chưa có miễn dịch với virus sởi; mọi lứa tuổi đều có thể mắc.

Chẩn đoán

Dựa trên triệu chứng lâm sàng, lịch sử tiếp xúc, và xét nghiệm huyết thanh học hoặc PCR phát hiện virus.

Tiên lượng

Thông thường hồi phục sau 7-10 ngày; nếu phát hiện và điều trị kịp thời, giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Phân loại bệnh

Sởi điển hình

Tổn thương đặc trưng với sốt cao, ho, chảy nước mũi, viêm kết mạc và phát ban đỏ.

Sởi biến chứng

Gồm viêm phổi, viêm tai giữa, viêm não, và tiêu chảy nặng có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Sởi ở người suy giảm miễn dịch

Triệu chứng nặng, kéo dài, dễ biến chứng do khả năng miễn dịch kém.

Sởi tiềm ẩn

Trường hợp virus tồn tại lâu dài trong cơ thể, hiếm gặp nhưng có thể gây tổn thương thần kinh.

Triệu chứng

Sốt cao

Sốt đột ngột, cao trên 39°C, kéo dài 4-7 ngày

Ho khan, chảy nước mũi

Ho liên tục, viêm mũi gây chảy nước mũi trong hoặc đục

Viêm kết mạc mắt

Mắt đỏ, chảy nước, nhạy cảm với ánh sáng

Phát ban đỏ

Ban xuất hiện sau sốt 3-5 ngày, bắt đầu từ mặt rồi lan ra toàn thân

Nốt Koplik

Nốt trắng nhỏ trên niêm mạc má, dấu hiệu đặc trưng của sởi

Mệt mỏi, chán ăn

Cảm giác mệt mỏi, ăn uống kém trong suốt thời gian bệnh

Yếu tố nguy cơ

Chưa tiêm vaccine sởi

Người không được tiêm chủng đầy đủ hoặc chưa tiêm vaccine

Cao

Trẻ em dưới 5 tuổi

Độ tuổi dễ mắc bệnh và biến chứng nặng

Cao

Suy dinh dưỡng

Giảm sức đề kháng, tăng nguy cơ biến chứng

Trung bình

Suy giảm miễn dịch

Người bị HIV/AIDS hoặc điều trị ức chế miễn dịch dễ mắc bệnh nặng

Cao

Môi trường sống đông đúc

Tăng khả năng lây lan virus sởi

Trung bình

Biến chứng

Viêm phổi

Nhiễm trùng phổi do virus hoặc bội nhiễm vi khuẩn, gây khó thở

Viêm não

Viêm não do virus sởi, có thể gây tổn thương thần kinh vĩnh viễn hoặc tử vong

Viêm tai giữa

Viêm nhiễm tai giữa dẫn đến đau tai và có thể ảnh hưởng thính lực

Tiêu chảy nặng

Gây mất nước, suy dinh dưỡng, đặc biệt ở trẻ nhỏ

Suy giảm miễn dịch kéo dài

Tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng khác sau sởi

Điều trị

Chăm sóc hỗ trợ

Nghỉ ngơi, cung cấp đủ nước và dinh dưỡng cho người bệnh

Điều trị triệu chứng

Dùng thuốc hạ sốt, giảm ho, chống bội nhiễm theo chỉ định của bác sĩ

Điều trị biến chứng

Kháng sinh cho viêm phổi hoặc viêm tai giữa, điều trị tích cực viêm não

Phòng ngừa suy dinh dưỡng và hỗ trợ miễn dịch

Bổ sung vitamin A và theo dõi sức khỏe toàn diện trong quá trình hồi phục

Phòng ngừa

Tiêm vaccine đầy đủ

Tiêm phòng sởi theo lịch tiêm chủng mở rộng

Giữ vệ sinh cá nhân

Rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho, hắt hơi

Tránh tiếp xúc với người bệnh

Hạn chế tiếp xúc với người nghi ngờ hoặc mắc bệnh sởi

Dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe

Ăn uống đầy đủ, bổ sung vitamin A giúp tăng cường miễn dịch

Câu hỏi thường gặp

Sởi có phải bệnh nguy hiểm không?

Sởi có thể nguy hiểm, đặc biệt với trẻ nhỏ và người suy giảm miễn dịch nếu không được điều trị kịp thời.

Làm sao để phòng ngừa sởi hiệu quả?

Tiêm vaccine đầy đủ, giữ vệ sinh và tránh tiếp xúc với người bệnh là cách phòng ngừa hiệu quả nhất.

Trẻ bị sởi cần chăm sóc như thế nào?

Cho trẻ nghỉ ngơi, uống nhiều nước, theo dõi dấu hiệu biến chứng và đưa đi khám kịp thời nếu cần.

Sởi