Dinh dưỡng
Tổng quan bệnh Nhồi máu cơ tim
Định nghĩa
Nhồi máu cơ tim (Heart Attack) là tình trạng một phần cơ tim bị hoại tử do tắc nghẽn dòng máu mạch vành, thường gây đau ngực cấp tính và nguy cơ tử vong cao.
Đối tượng
Người trung niên và cao tuổi, đặc biệt có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao, hút thuốc, hoặc tiền sử bệnh tim mạch.
Chẩn đoán
Khám lâm sàng, điện tâm đồ (ECG), xét nghiệm men tim (troponin, CK-MB), siêu âm tim và đôi khi chụp mạch vành.
Tiên lượng
Phát hiện và điều trị sớm có thể cứu sống cơ tim, giảm biến chứng; nhồi máu cơ tim nặng hoặc chậm điều trị có nguy cơ tử vong hoặc suy tim sau đó.
Phân loại bệnh
Nhồi máu cơ tim ST chênh lên (STEMI)
Nguy cơ nặng, dòng máu bị tắc hoàn toàn, cần can thiệp tái thông mạch sớm.
Nhồi máu cơ tim không ST chênh lên (NSTEMI)
Tắc một phần mạch vành, triệu chứng nhẹ hơn nhưng vẫn cần điều trị kịp thời.
Nhồi máu cơ tim tái phát
Xảy ra ở bệnh nhân từng nhồi máu, thường do mảng xơ vữa mới hoặc tắc nghẽn cục bộ.
Nhồi máu cơ tim silent (im lặng)
Không đau ngực điển hình, thường gặp ở người tiểu đường, cao tuổi, dễ bỏ sót.
Triệu chứng
Đau ngực
Đau nặng, bó chặt, lan ra vai, cánh tay trái, hàm hoặc lưng.
Khó thở
Hơi thở ngắn, cảm giác hụt hơi, đặc biệt khi gắng sức.
Đổ mồ hôi lạnh
Mồ hôi nhiều, lạnh, da nhợt nhạt, chóng mặt.
Buồn nôn hoặc nôn
Cảm giác khó chịu, thường kèm theo đau ngực.
Mệt mỏi bất thường
Cảm giác kiệt sức, yếu cơ, khó vận động.
Nhịp tim bất thường
Tim đập nhanh hoặc không đều, có thể gây hồi hộp.
Yếu tố nguy cơ
Tăng huyết áp
Áp lực máu cao làm mạch vành tổn thương, tăng nguy cơ nhồi máu.
Rối loạn mỡ máu
Cholesterol cao dẫn đến xơ vữa mạch vành.
Hút thuốc lá
Gây xơ vữa, tăng nguy cơ tắc mạch vành.
Tiểu đường
Tăng nguy cơ tổn thương mạch máu và nhồi máu cơ tim im lặng.
Biến chứng
Suy tim
Cơ tim bị tổn thương dẫn đến chức năng tim giảm.
Rối loạn nhịp tim nguy hiểm
Nhịp nhanh hoặc rung thất, nguy cơ đột tử.
Sốc tim
Tim không bơm đủ máu, giảm tưới máu cơ quan, đe dọa tính mạng.
Hội chứng Dressler
Viêm màng ngoài tim sau nhồi máu, xuất hiện vài tuần sau cơn cấp.
Điều trị
1
Điều trị cấp cứu
Sử dụng thuốc tan huyết khối hoặc can thiệp mạch vành (PCI) ngay lập tức.
2
Dùng thuốc dài hạn
Thuốc chống đông, aspirin, thuốc hạ cholesterol, chẹn beta, ức chế men chuyển.
3
Phẫu thuật khi cần
Bắc cầu mạch vành hoặc can thiệp khác nếu mạch tắc nặng.
4
Phục hồi và theo dõi
Thay đổi lối sống, tái khám định kỳ, phục hồi chức năng tim.
Phòng ngừa
Kiểm soát huyết áp và mỡ máu
Duy trì chỉ số bình thường để giảm nguy cơ nhồi máu
Bỏ thuốc lá và rượu bia
Giảm tổn thương mạch vành
Chế độ ăn và tập luyện
Ăn nhiều rau, hạn chế chất béo, tập thể dục vừa sức
Khám tim mạch định kỳ
Phát hiện sớm bệnh mạch vành và nguy cơ nhồi máu
Câu hỏi thường gặp
Nhồi máu cơ tim có chữa khỏi hoàn toàn không?
Không thể hồi phục cơ tim đã hoại tử hoàn toàn, nhưng điều trị kịp thời và lối sống lành mạnh giúp giảm biến chứng và kéo dài tuổi thọ.
Khi nào cần đi cấp cứu?
Khi đau ngực dữ dội, khó thở, đổ mồ hôi lạnh, nôn hoặc choáng váng, cần đến bệnh viện ngay.
Làm sao phòng ngừa nhồi máu?
Kiểm soát huyết áp, mỡ máu, bỏ thuốc lá, duy trì lối sống lành mạnh và khám tim định kỳ.
