Trang chủ Bệnh lý Nhiễm toan ceton do tiểu đường
🩺

Nhiễm toan ceton do tiểu đường

Thông tin tổng quan về bệnh Nhiễm toan ceton do tiểu đường

Tổng quan bệnh Nhiễm toan ceton do tiểu đường

Định nghĩa
Nhiễm toan ceton do tiểu đường là biến chứng cấp tính nghiêm trọng của bệnh tiểu đường, đặc trưng bởi tăng đường huyết, nhiễm toan chuyển hóa và tăng ceton trong máu do thiếu insulin nghiêm trọng.
Đối tượng
Người bệnh tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường type 1 và một số trường hợp tiểu đường type 2 có kiểm soát đường huyết kém hoặc bị stress, nhiễm trùng.
Chẩn đoán
Dựa trên lâm sàng và xét nghiệm: đường huyết cao, ceton niệu, toan chuyển hóa (pH máu thấp), điện giải đồ bất thường và giảm bicarbonate.
Tiên lượng
Tiên lượng phụ thuộc vào phát hiện sớm và điều trị kịp thời; nếu không xử trí đúng có thể dẫn đến tử vong hoặc biến chứng nghiêm trọng.

Phân loại bệnh

Nhiễm toan ceton tiểu đường cấp tính

Biến chứng xảy ra đột ngột khi cơ thể thiếu insulin nghiêm trọng, dẫn đến tăng đường huyết và nhiễm toan ceton.

Nhiễm toan ceton tiểu đường thể nhẹ

Triệu chứng nhẹ hơn, toan máu chưa nghiêm trọng, thường được điều trị ngoại trú.

Nhiễm toan ceton tiểu đường thể nặng

Toan máu nặng, rối loạn ý thức, có thể kèm sốc hoặc suy đa cơ quan, cần chăm sóc đặc biệt.

Nhiễm toan ceton do tiểu đường kèm nhiễm trùng

Biến chứng thường gặp do nhiễm trùng kích hoạt cơn nhiễm toan ceton, làm tình trạng nặng thêm.

Triệu chứng

Khát nước nhiều và tiểu nhiều
Do tăng đường huyết gây mất nước qua thận.
Buồn nôn và nôn
Thường gặp do rối loạn điện giải và toan chuyển hóa.
Đau bụng
Có thể xuất hiện kèm theo nôn mửa và khó chịu vùng bụng.
Thở nhanh, thở sâu (thở Kussmaul)
Cơ thể cố gắng loại bỏ CO2 để giảm toan máu.
Mệt mỏi, yếu cơ
Do mất nước, rối loạn điện giải và thiếu năng lượng.
Hơi thở có mùi axeton
Mùi tương tự như mùi trái cây thối do ceton trong máu.
Rối loạn ý thức
Từ lú lẫn đến hôn mê trong các trường hợp nặng.

Yếu tố nguy cơ

Tiểu đường type 1
Nguy cơ cao do thiếu insulin tuyệt đối.
Cao
Nhiễm trùng cấp tính
Kích hoạt phản ứng stress làm tăng nhu cầu insulin.
Cao
Ngưng hoặc sai sót trong điều trị insulin
Không dùng hoặc dùng không đủ insulin gây mất kiểm soát đường huyết.
Cao
Stress nặng hoặc phẫu thuật
Kích thích sản xuất hormone đối kháng insulin.
Trung bình
Sử dụng thuốc làm tăng đường huyết
Như corticosteroid, thuốc lợi tiểu, gây rối loạn chuyển hóa glucose.
Trung bình
Phụ nữ mang thai
Tăng nguy cơ do thay đổi nội tiết và nhu cầu insulin.
Trung bình

Biến chứng

Sốc do mất nước nặng

Gây hạ huyết áp, suy tuần hoàn cấp tính có thể đe dọa tính mạng.

Suy đa cơ quan

Do toan chuyển hóa nặng và rối loạn điện giải ảnh hưởng tim, thận, não.

Phù não

Thường gặp ở trẻ em, gây tăng áp lực nội sọ, hôn mê.

Nhiễm trùng nặng

Kéo dài hoặc mới mắc có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh.

Tử vong

Nguy cơ cao nếu không được chẩn đoán và xử trí kịp thời.

Điều trị

1

Ổn định tình trạng mất nước

Truyền dịch để bù nước và điện giải, phục hồi thể tích tuần hoàn.

2

Tiêm insulin

Đường tĩnh mạch hoặc dưới da để giảm đường huyết và ngăn tạo ceton.

3

Điều chỉnh điện giải

Bổ sung kali và các điện giải khác dựa trên xét nghiệm máu.

4

Xử trí nguyên nhân và theo dõi

Điều trị nhiễm trùng hoặc nguyên nhân kích hoạt, theo dõi sát dấu hiệu sinh tồn và xét nghiệm.

Phòng ngừa

Tuân thủ điều trị tiểu đường
Dùng insulin và thuốc theo chỉ định bác sĩ đầy đủ và đúng cách.
Kiểm soát đường huyết thường xuyên
Giúp phát hiện sớm biến động để xử trí kịp thời.
Phòng và điều trị kịp thời nhiễm trùng
Nâng cao cảnh giác với các dấu hiệu nhiễm trùng, điều trị sớm.
Giữ lối sống lành mạnh
Ăn uống hợp lý, nghỉ ngơi đầy đủ, tránh stress và tập luyện phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Nhiễm toan ceton do tiểu đường là gì?

Là biến chứng cấp tính nghiêm trọng do thiếu insulin, gây tăng đường huyết và tích tụ axit ceton trong máu.

Làm sao để biết mình bị nhiễm toan ceton?

Thường có các triệu chứng như khát nước nhiều, tiểu nhiều, buồn nôn, đau bụng, thở nhanh và hơi thở có mùi ceton.

Có thể phòng tránh nhiễm toan ceton do tiểu đường không?

Có thể bằng cách tuân thủ điều trị tiểu đường, kiểm soát đường huyết tốt, phòng ngừa và điều trị kịp thời các nhiễm trùng.

Bài viết liên quan ( bài)