Tổng quan bệnh loét dạ dày tá tràng

Định nghĩa

Loét dạ dày tá tràng là tổn thương viêm loét ở niêm mạc dạ dày hoặc tá tràng do mất cân bằng giữa yếu tố bảo vệ và yếu tố gây tổn thương.

Đối tượng

Người trưởng thành, đặc biệt những người sử dụng thuốc NSAIDs dài ngày, hút thuốc, hoặc nhiễm Helicobacter pylori.

Chẩn đoán

Nội soi dạ dày tá tràng là phương pháp chính, kết hợp với xét nghiệm tìm Helicobacter pylori và chẩn đoán hình ảnh.

Tiên lượng

Điều trị kịp thời giúp lành loét, giảm nguy cơ biến chứng như chảy máu hoặc thủng, duy trì chất lượng cuộc sống.

Phân loại bệnh

Loét dạ dày

Loét xảy ra trên niêm mạc dạ dày, thường liên quan đến vi khuẩn Helicobacter pylori hoặc dùng thuốc NSAIDs.

Loét tá tràng

Loét ở tá tràng, phổ biến hơn loét dạ dày, thường do tăng tiết acid và nhiễm Helicobacter pylori.

Loét do thuốc

Loét phát sinh từ việc sử dụng các thuốc như NSAIDs hoặc corticosteroid gây tổn thương niêm mạc.

Loét tái phát

Loét tái phát nhiều lần do chưa điều trị triệt để hoặc tiếp tục các yếu tố nguy cơ.

Triệu chứng

Đau vùng thượng vị

Đau bụng trên rốn, thường là đau âm ỉ hoặc nóng rát, có thể xuất hiện sau ăn hoặc lúc đói.

Ợ hơi, ợ chua

Cảm giác đầy bụng, trào ngược axit dạ dày lên thực quản.

Buồn nôn hoặc nôn

Cảm giác khó chịu ở vùng bụng trên, có thể nôn ra thức ăn hoặc dịch vị.

Chán ăn và sụt cân

Do đau và khó chịu khi ăn, dẫn đến giảm hấp thu dinh dưỡng.

Phân đen hoặc nôn ra máu

Dấu hiệu của biến chứng chảy máu tiêu hóa do loét.

Khó tiêu, đầy bụng

Cảm giác no nhanh, khó chịu sau ăn do tổn thương niêm mạc dạ dày.

Yếu tố nguy cơ

Nhiễm Helicobacter pylori

Vi khuẩn làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc dạ dày tá tràng

Cao

Sử dụng thuốc NSAIDs

Dùng thuốc chống viêm không steroid kéo dài gây tổn thương niêm mạc

Cao

Hút thuốc lá

Gây giảm khả năng bảo vệ niêm mạc và làm chậm lành vết loét

Trung bình

Stress kéo dài

Ảnh hưởng đến cân bằng nội tiết và tăng tiết acid dạ dày

Trung bình

Biến chứng

Chảy máu tiêu hóa

Loét gây tổn thương mạch máu, có thể gây nôn hoặc đại tiện ra máu.

Thủng dạ dày tá tràng

Lỗ thủng niêm mạc gây viêm phúc mạc, cấp cứu cần phẫu thuật.

Hẹp môn vị

Do sẹo xơ hóa, gây tắc nghẽn đường ra của dạ dày.

Ung thư dạ dày

Loét dạ dày kéo dài có thể tiến triển thành ung thư nếu không điều trị kịp thời.

Điều trị

Loại bỏ yếu tố nguy cơ

Ngừng thuốc NSAIDs, cai thuốc lá và hạn chế rượu bia.

Sử dụng thuốc ức chế tiết acid

Thuốc ức chế bơm proton hoặc kháng histamine H2 giúp làm lành vết loét.

Diệt Helicobacter pylori

Điều trị bằng phác đồ kháng sinh kết hợp nếu có nhiễm vi khuẩn.

Theo dõi và chăm sóc lâu dài

Tái khám định kỳ để kiểm tra sự lành loét và phát hiện biến chứng sớm.

Phòng ngừa

Kiểm soát nhiễm Helicobacter pylori

Điều trị triệt để khi phát hiện để ngăn ngừa loét tái phát

Hạn chế dùng thuốc NSAIDs

Sử dụng thuốc đúng liều, dưới sự chỉ định của bác sĩ

Chế độ ăn uống hợp lý

Tránh ăn đồ cay nóng, chua, rượu bia và hút thuốc lá

Kiểm tra sức khỏe định kỳ

Phát hiện sớm các tổn thương và điều trị kịp thời

Câu hỏi thường gặp

Loét dạ dày tá tràng có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Nếu phát hiện và điều trị đúng cách, loét dạ dày tá tràng có thể lành và kiểm soát tốt, nhưng cần tránh các yếu tố nguy cơ.

Nguyên nhân chính gây loét dạ dày tá tràng là gì?

Chủ yếu do nhiễm Helicobacter pylori và sử dụng thuốc NSAIDs kéo dài.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Khi có triệu chứng đau bụng kéo dài, nôn ra máu, hoặc phân đen cần khám và điều trị ngay.

Loét dạ dày tá tràng