Dinh dưỡng
Tổng quan bệnh Lao phổi
Định nghĩa
Lao phổi là bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra, chủ yếu ảnh hưởng đến phổi và có thể lan sang các cơ quan khác.
Đối tượng
Người mọi lứa tuổi, đặc biệt là những người có hệ miễn dịch yếu, tiếp xúc gần với người mắc lao hoặc sống trong điều kiện kém vệ sinh.
Chẩn đoán
Khám lâm sàng, chụp X-quang phổi, xét nghiệm đờm phân lập vi khuẩn lao, test Mantoux hoặc test huyết thanh.
Tiên lượng
Phát hiện sớm và điều trị đúng cách giúp chữa khỏi, giảm nguy cơ lây nhiễm và biến chứng nghiêm trọng.
Phân loại bệnh
Lao phổi hoạt động
Bệnh ở giai đoạn lâm sàng có triệu chứng và có thể lây nhiễm cho người khác.
Lao phổi tiềm ẩn
Vi khuẩn lao tồn tại trong cơ thể nhưng chưa có triệu chứng và không lây nhiễm.
Lao phổi kháng thuốc
Vi khuẩn lao kháng lại một hoặc nhiều thuốc điều trị lao thông thường, điều trị phức tạp hơn.
Lao phổi lan tỏa
Vi khuẩn lao phát triển rộng khắp phổi hoặc lan sang các cơ quan khác qua máu hoặc bạch huyết.
Triệu chứng
Ho khó chịu kéo dài
Ho khan hoặc ho có đờm, có thể kéo dài hơn 2 tuần
Ho ra máu
Ho ra đờm lẫn máu hoặc vệt máu trong đờm
Sốt nhẹ về chiều
Sốt thường nhẹ, đặc biệt vào buổi chiều hoặc đêm
Đổ mồ hôi về đêm
Mồ hôi nhiều khi ngủ, không do nóng hoặc vận động
Sụt cân, mệt mỏi
Giảm cân nhanh, cảm giác yếu mệt, chán ăn
Đau ngực
Cảm giác đau hoặc khó chịu ở vùng ngực khi ho hoặc hô hấp
Khó thở
Thường gặp khi lao phổi tiến triển hoặc biến chứng
Yếu tố nguy cơ
Tiếp xúc với người mắc lao
Tiếp xúc gần hoặc sống chung với người bị lao phổi hoạt động
Hệ miễn dịch yếu
Người bị HIV/AIDS, tiểu đường, suy dinh dưỡng hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch
Điều kiện sống kém vệ sinh
Sống trong điều kiện đông đúc, thiếu vệ sinh hoặc ô nhiễm không khí
Hút thuốc lá
Làm tăng nguy cơ mắc lao và biến chứng phổi
Biến chứng
Suy h&ô; hấp
Khó thở nghiêm trọng do tổn thương phổi lan rộng
Viêm phổi phức tạp
Nhiễm trùng thứ phát hoặc mủ trong phổi
Tổn thương các cơ quan khác
Lao lan tỏa có thể ảnh hưởng xương, thận, màng phổi hoặc hệ thần kinh trung ương
Kháng thuốc
Vi khuẩn lao kháng thuốc gây khó khăn trong điều trị, tăng nguy cơ tử vong
Điều trị
1
Chẩn đoán xác định
Thực hiện xét nghiệm phân lập vi khuẩn lao, chụp X-quang phổi để xác định bệnh
2
Điều trị thuốc lao
Uống phối hợp nhiều loại thuốc kháng lao theo phác đồ trong 6-9 tháng
3
Theo dõi và tuân thủ điều trị
Đảm bảo uống thuốc đúng liều, đúng thời gian, kiểm tra định kỳ để phát hiện biến chứng
4
Hỗ trợ dinh dưỡng và chăm sóc
Cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế lây nhiễm cho người khác
Phòng ngừa
Tiêm vaccine BCG
Giúp phòng ngừa lao nặng ở trẻ nhỏ
Phòng tránh tiếp xúc
Hạn chế tiếp xúc với người mắc lao phổi hoạt động
Cải thiện điều kiện sống
Giữ vệ sinh, thoáng mát nơi ở, đeo khẩu trang khi cần thiết
Duy trì lối sống lành mạnh
Ăn uống đủ dinh dưỡng, ngừng hút thuốc, tập thể dục đầy đủ
Câu hỏi thường gặp
Lao phổi có chữa khỏi được không?
Có, nếu được phát hiện sớm và tuân thủ điều trị thuốc kháng lao đầy đủ.
Lao phổi lây qua đường nào?
Chính là qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc khạc nhổ vi khuẩn ra môi trường.
Làm thế nào để phòng ngừa lao phổi?
Tiêm vaccine BCG cho trẻ em, giữ vệ sinh, tránh tiếp xúc với người bệnh và duy trì lối sống lành mạnh.