Trang chủ Bệnh lý Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu
🩺

Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu

Thông tin tổng quan về bệnh Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu

Tổng quan bệnh Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu

Định nghĩa
Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu là tình trạng rối loạn ý thức nặng do tăng áp lực thẩm thấu máu, thường liên quan đến tăng đường huyết nặng và mất nước, gây rối loạn cân bằng điện giải và tổn thương não.
Đối tượng
Thường gặp ở người bệnh tiểu đường type 2, đặc biệt người lớn tuổi hoặc có bệnh nền kèm theo như suy thận, mất nước nghiêm trọng.
Chẩn đoán
Dựa vào lâm sàng với triệu chứng rối loạn ý thức, xét nghiệm máu thấy tăng đường huyết rất cao, tăng áp lực thẩm thấu máu, mất nước và rối loạn điện giải.
Tiên lượng
Tiên lượng phụ thuộc vào phát hiện và điều trị kịp thời, nếu không xử trí đúng có thể dẫn đến tử vong do biến chứng não và rối loạn cân bằng điện giải.

Phân loại bệnh

Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu do tiểu đường

Xảy ra chủ yếu ở người tiểu đường type 2, tăng đường huyết nặng kèm mất nước nghiêm trọng.

Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu không do tiểu đường

Hiếm gặp, do các nguyên nhân khác gây tăng áp lực thẩm thấu máu như dùng thuốc lợi tiểu mạnh, mất nước do nôn mửa, tiêu chảy.

Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu phối hợp

Kết hợp với các rối loạn chuyển hóa khác như toan ceton hoặc rối loạn điện giải phức tạp.

Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu cấp tính

Khởi phát nhanh, diễn tiến nặng với rối loạn ý thức sâu, có thể gây tổn thương não nghiêm trọng.

Triệu chứng

Rối loạn ý thức
Từ lú lẫn, hôn mê đến mất phản xạ do tổn thương não do tăng áp lực thẩm thấu.
Khát nước và mất nước
Người bệnh cảm thấy rất khát, da khô, niêm mạc khô do mất nước nặng.
Yếu cơ hoặc co giật
Do rối loạn điện giải và tổn thương thần kinh trung ương.
Tăng đường huyết cao
Thường trên 600 mg/dL kèm theo tăng áp lực thẩm thấu huyết thanh.
Nhịp tim nhanh và hạ huyết áp
Do mất nước và rối loạn chức năng tim mạch.
Thở nhanh nông
Phản ứng của cơ thể với rối loạn chuyển hóa và tổn thương não.

Yếu tố nguy cơ

Tiểu đường type 2
Nguy cơ cao do tăng đường huyết và rối loạn chuyển hóa.
Cao
Mất nước nghiêm trọng
Do nôn mửa, tiêu chảy hoặc không uống đủ nước.
Cao
Tuổi cao
Người cao tuổi dễ bị mất nước và suy giảm chức năng thận.
Trung bình
Bệnh thận mạn tính
Giảm khả năng điều chỉnh nước và điện giải.
Trung bình
Sử dụng thuốc lợi tiểu hoặc corticosteroid
Có thể làm tăng mất nước và rối loạn chuyển hóa.
Trung bình

Biến chứng

Suy đa cơ quan

Do mất nước nặng và rối loạn điện giải gây tổn thương thận, tim, não.

Phù não

Gây tăng áp lực nội sọ, dẫn đến rối loạn thần kinh nghiêm trọng.

Rối loạn nhịp tim

Do rối loạn điện giải, có thể gây nguy hiểm tính mạng.

Tử vong

Do điều trị chậm trễ hoặc biến chứng nặng không kiểm soát được.

Điều trị

1

Ổn định huyết động và bù dịch

Truyền dịch tĩnh mạch để bù nước và điện giải, cải thiện huyết áp.

2

Kiểm soát đường huyết

Sử dụng insulin liều thấp để giảm đường huyết từ từ, tránh hạ quá nhanh.

3

Điều chỉnh điện giải

Theo dõi và điều chỉnh natri, kali nhằm tránh rối loạn nghiêm trọng.

4

Theo dõi và chăm sóc hỗ trợ

Giám sát chức năng thần kinh, thận, tim mạch; xử trí biến chứng kịp thời.

Phòng ngừa

Kiểm soát tốt bệnh tiểu đường
Duy trì đường huyết ổn định với chế độ ăn và thuốc phù hợp.
Uống đủ nước
Đặc biệt trong các tình trạng mất nước hoặc thời tiết nóng.
Theo dõi sức khỏe định kỳ
Kiểm tra chức năng thận, điện giải và đường huyết thường xuyên.
Tránh sử dụng thuốc không cần thiết
Hạn chế thuốc lợi tiểu hoặc corticosteroid khi không có chỉ định rõ ràng.

Câu hỏi thường gặp

Hôn mê tăng áp lực thẩm thấu là gì?

Là tình trạng rối loạn ý thức do tăng áp lực thẩm thấu máu, thường gặp ở người tiểu đường khi đường huyết rất cao kèm mất nước nặng.

Làm thế nào để phát hiện sớm bệnh?

Cần chú ý các dấu hiệu mất nước, khát nhiều, lú lẫn hoặc giảm ý thức ở người tiểu đường để đi khám và xét nghiệm kịp thời.

Điều trị bệnh có khó không?

Điều trị cần được thực hiện nhanh chóng và đúng phương pháp nhằm bù nước, kiểm soát đường huyết và điện giải, tránh biến chứng nguy hiểm.

Bài viết liên quan ( bài)