Trang chủ Bệnh lý Hội chứng Cushing
🩺

Hội chứng Cushing

Thông tin tổng quan về bệnh Hội chứng Cushing

Tổng quan Hội chứng Cushing

Định nghĩa
Hội chứng Cushing là rối loạn nội tiết do cơ thể tiếp xúc lâu dài với nồng độ cortisol cao bất thường, gây ra nhiều triệu chứng và biến chứng nghiêm trọng.
Đối tượng
Người trưởng thành và trẻ em, đặc biệt những người sử dụng corticosteroid kéo dài hoặc có u tuyến yên, tuyến thượng thận.
Chẩn đoán
Dựa trên khám lâm sàng, đo nồng độ cortisol trong nước tiểu, máu, xét nghiệm làm trễ ức chế dexamethason và hình ảnh tuyến yên hoặc thượng thận.
Tiên lượng
Phát hiện và điều trị sớm giúp giảm thiểu biến chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và tỷ lệ sống còn.

Phân loại bệnh

Hội chứng Cushing do thuốc

Nguyên nhân do sử dụng corticosteroid liều cao, kéo dài bên ngoài cơ thể.

Hội chứng Cushing nội sinh

Do u tuyến yên tiết ACTH hoặc u tuyến thượng thận sản xuất quá mức cortisol.

Hội chứng Cushing ngoại tiết ACTH

Do u ngoài tuyến yên tiết ACTH, thường là u phổi hoặc u thần kinh nội tiết.

Hội chứng Cushing giả

Tình trạng tăng cortisol không do u hoặc thuốc, hiếm gặp.

Triệu chứng

Tăng cân, béo phì trung tâm
Tăng mỡ tập trung ở mặt (mặt trăng), cổ, bụng, tay chân gầy.
Da mỏng, dễ bầm tím
Da mỏng, rạn da đỏ tím vùng bụng, đùi, ngực.
Yếu cơ, mệt mỏi
Yếu cơ nhất là ở chi gần, cảm giác mệt mỏi kéo dài.
Tăng huyết áp
Huyết áp tăng do tác động của cortisol lên hệ tim mạch.
Rối loạn kinh nguyệt và sinh dục
Rối loạn chu kỳ kinh, giảm ham muốn tình dục, vô sinh.
Tăng đường huyết
Có thể dẫn đến đái tháo đường do kháng insulin.
Tâm thần kinh
Trầm cảm, lo âu, thay đổi tính cách hoặc rối loạn giấc ngủ.
Tăng lông cơ thể
Tăng lông mặt, ngực, bụng ở nữ giới.

Yếu tố nguy cơ

Sử dụng corticosteroid kéo dài
Dùng thuốc corticosteroid liều cao trong thời gian dài.
Cao
U tuyến yên
Có u tuyến yên tiết ACTH gây tăng cortisol.
Cao
U tuyến thượng thận
U tiết cortisol tại tuyến thượng thận.
Trung bình
U nội tiết ngoại biên
U ngoại tiết ACTH như u phổi hiếm gặp.
Trung bình
Tuổi và giới tính
Phụ nữ trong độ tuổi 20-40 có nguy cơ cao hơn.
Trung bình

Biến chứng

Tăng huyết áp nghiêm trọng

Gây nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch.

Đái tháo đường

Kháng insulin dẫn đến tăng đường huyết và biến chứng tiểu đường.

Loãng xương

Giảm mật độ xương, dễ gãy xương do cortisol cao.

Suy giảm miễn dịch

Tăng nguy cơ nhiễm trùng do tác dụng ức chế miễn dịch của cortisol.

Rối loạn tâm thần

Trầm cảm, lo âu, rối loạn giấc ngủ kéo dài.

Điều trị

1

Ngưng hoặc giảm corticosteroid

Điều chỉnh liều hoặc ngưng thuốc corticosteroid nếu là nguyên nhân.

2

Phẫu thuật

Loại bỏ u tuyến yên, tuyến thượng thận hoặc u ngoại tiết ACTH.

3

Điều trị nội khoa

Dùng thuốc ức chế sản xuất cortisol khi không thể phẫu thuật hoặc trước phẫu thuật.

4

Theo dõi và chăm sóc lâu dài

Đánh giá chức năng tuyến thượng thận, điều chỉnh thuốc và hỗ trợ phục hồi sức khỏe.

Phòng ngừa

Sử dụng corticosteroid hợp lý
Theo hướng dẫn bác sĩ, tránh dùng kéo dài không cần thiết.
Khám sức khỏe định kỳ
Phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường về nội tiết.
Kiểm soát các bệnh nền
Quản lý tốt bệnh tiểu đường, huyết áp và béo phì.
Duy trì lối sống lành mạnh
Chế độ ăn cân bằng, tập thể dục đều đặn và tránh stress.

Câu hỏi thường gặp

Hội chứng Cushing có chữa khỏi được không?

Có thể chữa khỏi nếu phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên nhân, đặc biệt bằng phẫu thuật loại bỏ u.

Nguyên nhân phổ biến nhất của hội chứng Cushing là gì?

Nguyên nhân phổ biến nhất là sử dụng corticosteroid liều cao kéo dài hoặc u tuyến yên tiết ACTH.

Phương pháp chẩn đoán hội chứng Cushing như thế nào?

Dựa vào xét nghiệm nồng độ cortisol nước tiểu, máu, thử nghiệm ức chế dexamethason và hình ảnh học tuyến yên, thượng thận.

Bài viết liên quan ( bài)