Tổng quan bệnh Hạ kali máu

Định nghĩa

Hạ kali máu là tình trạng nồng độ kali trong máu giảm thấp dưới mức bình thường, ảnh hưởng đến chức năng của tế bào và các cơ quan, đặc biệt là tim và cơ bắp.

Đối tượng

Người ở mọi lứa tuổi, đặc biệt những người có bệnh lý nền như suy thận, sử dụng thuốc lợi tiểu hoặc có rối loạn chuyển hóa kali.

Chẩn đoán

Dựa vào xét nghiệm máu đo nồng độ kali, điện tâm đồ, đánh giá triệu chứng và tiền sử bệnh.

Tiên lượng

Phát hiện và điều trị kịp thời giúp ngăn ngừa biến chứng nghiêm trọng, cải thiện chức năng tim và cơ bắp, giảm nguy cơ tử vong.

Phân loại bệnh

Hạ kali máu do mất kali

Thường do tiêu chảy, nôn mửa, sử dụng thuốc lợi tiểu hoặc tăng tiết aldosteron.

Hạ kali máu do chuyển kali vào tế bào

Xảy ra trong trường hợp cường insulin, cường adrenergic hoặc kiềm chuyển hóa.

Hạ kali máu do giảm hấp thu

Hiếm gặp, do chế độ ăn thiếu kali hoặc rối loạn hấp thu ở đường tiêu hóa.

Hạ kali máu giả

Kali máu thấp do lấy mẫu máu sai cách, không phản ánh chính xác nồng độ thật.

Triệu chứng

Yếu cơ, chuột rút

Cảm giác mệt mỏi, co thắt cơ, đặc biệt ở chân và tay

Rối loạn nhịp tim

Có thể gây hồi hộp, đánh trống ngực hoặc nguy hiểm hơn như ngừng tim

Mệt mỏi, yếu cơ toàn thân

Cảm giác suy nhược, khó vận động, giảm sức cơ

Táo bón hoặc liệt ruột

Do giảm hoạt động của cơ trơn trong đường tiêu hóa

Tê hoặc ngứa ran

Cảm giác bất thường ở da, thường ở tay hoặc chân

Khó thở

Trong trường hợp yếu cơ hô hấp, có thể nguy hiểm tính mạng

Yếu tố nguy cơ

Sử dụng thuốc lợi tiểu

Thuốc lợi tiểu thải kali làm giảm nồng độ kali trong máu

Cao

Tiêu chảy hoặc nôn mửa kéo dài

Mất nhiều kali qua đường tiêu hóa

Cao

Bệnh thận mạn tính

Rối loạn cân bằng điện giải do chức năng thận giảm

Trung bình

Rối loạn nội tiết

Tăng aldosteron hoặc cường giáp gây mất kali

Trung bình

Chế độ ăn thiếu kali

Ăn uống không đủ kali trong thời gian dài

Thấp

Biến chứng

Rối loạn nhịp tim nghiêm trọng

Nguy cơ tử vong do loạn nhịp thất hoặc ngừng tim

Yếu cơ hoặc liệt cơ

Có thể ảnh hưởng đến cơ hô hấp gây suy hô hấp

Tổn thương thận

Gây rối loạn chức năng thận do mất cân bằng điện giải lâu dài

Rối loạn chuyển hóa

Gây kiềm chuyển hóa hoặc các rối loạn khác ảnh hưởng sức khỏe tổng thể

Điều trị

Xác định nguyên nhân

Đánh giá nguyên nhân gây hạ kali để điều trị nguyên nhân cơ bản

Bù kali

Bổ sung kali qua đường uống hoặc truyền tĩnh mạch tùy mức độ hạ kali

Điều chỉnh thuốc

Ngừng hoặc thay đổi thuốc lợi tiểu hoặc thuốc làm mất kali nếu cần

Theo dõi và chăm sóc hỗ trợ

Giám sát điện giải, điện tâm đồ và chức năng tim, thận trong quá trình điều trị

Phòng ngừa

Duy trì chế độ ăn giàu kali

Bổ sung rau xanh, chuối, khoai tây, các loại hạt

Sử dụng thuốc đúng chỉ định

Theo dõi và tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc của bác sĩ

Kiểm tra sức khỏe định kỳ

Theo dõi nồng độ điện giải đặc biệt khi dùng thuốc lợi tiểu

Xử lý kịp thời các bệnh lý nền

Điều trị hiệu quả các bệnh gây mất kali như tiêu chảy, nôn mửa

Câu hỏi thường gặp

Hạ kali máu có nguy hiểm không?

Có thể nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, đặc biệt gây rối loạn nhịp tim và yếu cơ.

Làm thế nào để bổ sung kali hiệu quả?

Nên bổ sung kali qua chế độ ăn hoặc thuốc theo chỉ định của bác sĩ, tránh tự ý dùng thuốc bù kali.

Ai có nguy cơ cao bị hạ kali máu?

Người dùng thuốc lợi tiểu, người bị tiêu chảy kéo dài, suy thận hoặc rối loạn nội tiết có nguy cơ cao.

Hạ kali máu