Trang chủ Bệnh lý Dị ứng thức ăn
🩺

Dị ứng thức ăn

Thông tin tổng quan về bệnh Dị ứng thức ăn

Tổng quan bệnh dị ứng thức ăn

Định nghĩa
Dị ứng thức ăn là phản ứng quá mẫn của hệ miễn dịch đối với một số protein trong thực phẩm, gây ra các triệu chứng từ nhẹ đến nặng.
Đối tượng
Người ở mọi lứa tuổi, phổ biến nhất ở trẻ nhỏ và những người có tiền sử gia đình dị ứng.
Chẩn đoán
Dựa trên tiền sử bệnh, khám lâm sàng, test dị ứng da, xét nghiệm máu tìm kháng thể IgE đặc hiệu, hoặc thử nghiệm kích thích thực phẩm dưới giám sát y tế.
Tiên lượng
Nhiều trường hợp trẻ em có thể tự khỏi khi lớn lên; tuy nhiên, dị ứng thức ăn có thể kéo dài hoặc gây phản ứng nghiêm trọng nếu không được kiểm soát tốt.

Phân loại bệnh

Dị ứng thức ăn IgE trung gian

Phản ứng nhanh, thường xảy ra trong vòng vài phút đến giờ sau khi ăn thực phẩm gây dị ứng.

Dị ứng thức ăn không IgE trung gian

Phản ứng chậm, gây các triệu chứng tiêu hóa mạn tính như viêm đại tràng eosinophilic.

Dị ứng thức ăn hỗn hợp

Kết hợp cả cơ chế IgE và không IgE, biểu hiện đa dạng về triệu chứng.

Phản ứng không dị ứng

Phản ứng không liên quan đến miễn dịch như không dung nạp lactose hoặc histamin.

Triệu chứng

Phát ban, mẩn ngứa
Da xuất hiện mẩn đỏ, ngứa, nổi mề đay hoặc sưng phù.
Sưng phù môi, lưỡi, họng
Gây khó nuốt hoặc khó thở trong trường hợp nặng.
Triệu chứng tiêu hóa
Buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy hoặc đầy hơi.
Khó thở, thở rít
Do co thắt đường thở hoặc phù nề thanh quản.
Sốc phản vệ
Phản ứng dị ứng nghiêm trọng, đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Ngứa hoặc sưng mắt
Triệu chứng dị ứng trên vùng mắt gây khó chịu.
Chóng mặt, ngất xỉu
Có thể xuất hiện khi phản ứng dị ứng nặng và huyết áp giảm.

Yếu tố nguy cơ

Tiền sử gia đình dị ứng
Người thân trong gia đình có bệnh dị ứng thức ăn hoặc các bệnh dị ứng khác.
Cao
Tuổi
Trẻ nhỏ dưới 5 tuổi có nguy cơ cao phát triển dị ứng thức ăn.
Cao
Hen suyễn hoặc dị ứng khác
Người mắc hen suyễn, viêm mũi dị ứng có nguy cơ cao hơn.
Trung bình
Tiếp xúc sớm với thực phẩm gây dị ứng
Tiếp xúc hoặc ăn sớm các loại thực phẩm có nguy cơ cao như đậu phộng, trứng.
Trung bình
Da chàm (eczema)
Trẻ bị chàm có nguy cơ dị ứng thức ăn cao hơn.
Trung bình

Biến chứng

Sốc phản vệ

Phản ứng dị ứng nghiêm trọng, gây khó thở, tụt huyết áp, có thể tử vong nếu không cấp cứu kịp.

Suy dinh dưỡng

Tránh ăn nhiều loại thực phẩm do sợ dị ứng có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng.

Tăng nguy cơ các dị ứng khác

Dị ứng thức ăn có thể liên quan đến dị ứng hô hấp hoặc viêm da cơ địa.

Ảnh hưởng tâm lý

Lo lắng, sợ hãi khi ăn uống, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Điều trị

1

Tránh tiếp xúc với thực phẩm gây dị ứng

Loại bỏ hoàn toàn thực phẩm gây dị ứng khỏi chế độ ăn để ngăn ngừa phản ứng.

2

Sử dụng thuốc

Dùng thuốc kháng histamine, corticosteroid hoặc adrenaline trong trường hợp phản ứng nặng.

3

Liệu pháp miễn dịch

Tiêm hoặc uống thuốc miễn dịch đặc hiệu dưới sự giám sát y tế để tăng dung nạp với thực phẩm.

4

Giáo dục và theo dõi lâu dài

Hướng dẫn bệnh nhân và gia đình quản lý dị ứng, tái khám định kỳ và xử trí kịp thời khi có phản ứng.

Phòng ngừa

Tránh thực phẩm gây dị ứng
Nhận biết và loại bỏ các thực phẩm gây dị ứng trong khẩu phần ăn.
Cho trẻ ăn dặm đúng cách
Giới thiệu thực phẩm mới từ từ và theo hướng dẫn của chuyên gia.
Giữ vệ sinh an toàn thực phẩm
Tránh nhiễm chéo thực phẩm gây dị ứng và bảo quản thức ăn đúng cách.
Theo dõi và kiểm tra dị ứng sớm
Khám và làm xét nghiệm khi có nghi ngờ dị ứng để can thiệp kịp thời.

Câu hỏi thường gặp

Dị ứng thức ăn có khỏi được không?

Nhiều trẻ có thể tự hết dị ứng khi lớn lên, nhưng với một số người dị ứng có thể kéo dài suốt đời.

Phản ứng dị ứng thức ăn nguy hiểm như thế nào?

Phản ứng nặng có thể gây sốc phản vệ, đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Làm sao để phòng ngừa dị ứng thức ăn cho trẻ?

Cho trẻ ăn dặm đúng cách, tránh tiếp xúc sớm với thực phẩm gây dị ứng và theo dõi dấu hiệu dị ứng sớm.

Bài viết liên quan ( bài)