Trang chủ Bệnh lý Bệnh celiac
🩺

Bệnh celiac

Thông tin tổng quan về bệnh Bệnh celiac

Tổng quan bệnh celiac

Định nghĩa
Bệnh celiac là một rối loạn tự miễn mạn tính, trong đó hệ miễn dịch phản ứng quá mức với gluten - một loại protein có trong lúa mì, lúa mạch và lúa mạch đen, gây tổn thương niêm mạc ruột non và ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng.
Đối tượng
Bất kỳ ai cũng có thể mắc, thường gặp ở người có yếu tố di truyền hoặc có các bệnh tự miễn khác như tiểu đường type 1, viêm tuyến giáp tự miễn.
Chẩn đoán
Dựa trên triệu chứng lâm sàng, xét nghiệm huyết thanh tìm kháng thể đặc hiệu (anti-tTG, EMA) và sinh thiết ruột non xác định tổn thương niêm mạc.
Tiên lượng
Tuân thủ chế độ ăn không gluten suốt đời giúp kiểm soát triệu chứng, ngăn ngừa biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Phân loại bệnh

Bệnh celiac điển hình

Biểu hiện với các triệu chứng rối loạn tiêu hóa rõ ràng như tiêu chảy, đau bụng, sụt cân.

Bệnh celiac không điển hình

Triệu chứng không rõ ràng, thường là thiếu máu, loãng xương hoặc mệt mỏi kéo dài.

Bệnh celiac tiềm ẩn

Người mang kháng thể nhưng niêm mạc ruột chưa bị tổn thương hoặc rất nhẹ.

Bệnh celiac câm (im lặng)

Không có triệu chứng lâm sàng nhưng tổn thương niêm mạc ruột vẫn tồn tại.

Triệu chứng

Tiêu chảy mạn tính
Phân lỏng, nhiều nước kéo dài do ruột non bị tổn thương.
Đau bụng và đầy hơi
Cảm giác khó chịu vùng bụng, đầy hơi do rối loạn tiêu hóa.
Sụt cân không rõ nguyên nhân
Giảm cân do hấp thu dưỡng chất kém.
Mệt mỏi
Cảm giác uể oải, thiếu năng lượng do thiếu dinh dưỡng và thiếu máu.
Thiếu máu
Thiếu sắt hoặc vitamin do hấp thu kém, gây da xanh xao, mệt mỏi.
Loãng xương
Giảm mật độ xương do thiếu vitamin D và canxi.
Phát ban da (Dermatitis herpetiformis)
Phát ban ngứa, mụn nước trên da liên quan đến bệnh celiac.

Yếu tố nguy cơ

Tiền sử gia đình
Có người thân mắc bệnh celiac hoặc các bệnh tự miễn khác
Cao
Bệnh tự miễn
Tiểu đường type 1, viêm tuyến giáp tự miễn tăng nguy cơ mắc bệnh celiac
Cao
Yếu tố di truyền
Mang gen HLA-DQ2 hoặc HLA-DQ8 liên quan mật thiết đến bệnh
Cao
Tuổi tác
Có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi nhưng thường được chẩn đoán ở trẻ em và người lớn tuổi
Trung bình
Nhiễm trùng hoặc phẫu thuật
Một số yếu tố môi trường có thể kích hoạt bệnh ở người có nguy cơ
Thấp

Biến chứng

Suy dinh dưỡng

Thiếu hụt vitamin và khoáng chất do kém hấp thu.

Loãng xương

Giảm mật độ xương, dễ gãy xương do thiếu canxi và vitamin D.

Ung thư ruột non

Nguy cơ tăng cao nếu bệnh không được kiểm soát tốt.

Vô sinh và các vấn đề thai kỳ

Gây khó thụ thai, sảy thai hoặc sinh non.

Tâm lý

Lo âu, trầm cảm do triệu chứng kéo dài và ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.

Điều trị

1

Chế độ ăn không gluten

Loại bỏ hoàn toàn gluten khỏi khẩu phần ăn để ngăn ngừa tổn thương ruột.

2

Bổ sung dinh dưỡng

Cung cấp vitamin, khoáng chất và dinh dưỡng hỗ trợ phục hồi sức khỏe.

3

Điều trị triệu chứng

Sử dụng thuốc giảm đau, thuốc hỗ trợ tiêu hóa hoặc điều trị các biến chứng nếu cần.

4

Theo dõi và tái khám

Đánh giá đáp ứng điều trị, kiểm tra dinh dưỡng và phát hiện sớm biến chứng.

Phòng ngừa

Tuân thủ chế độ ăn không gluten
Tránh hoàn toàn các thực phẩm chứa lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen
Kiểm tra di truyền và xét nghiệm sớm
Đặc biệt với người có tiền sử gia đình hoặc bệnh tự miễn
Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ
Giúp tăng cường sức khỏe và hỗ trợ hấp thu dưỡng chất
Tái khám định kỳ
Theo dõi tiến triển bệnh và điều chỉnh điều trị kịp thời

Câu hỏi thường gặp

Bệnh celiac có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Hiện chưa có thuốc chữa khỏi, nhưng tuân thủ chế độ ăn không gluten giúp kiểm soát hoàn toàn triệu chứng và ngăn ngừa tổn thương ruột.

Làm thế nào để chẩn đoán bệnh celiac chính xác?

Kết hợp xét nghiệm kháng thể huyết thanh và sinh thiết ruột non là phương pháp chẩn đoán chính xác nhất.

Người có tiền sử gia đình nên làm gì để phòng bệnh?

Nên khám sàng lọc định kỳ, chú ý các dấu hiệu bệnh và tránh tiếp xúc gluten nếu có triệu chứng.

Bài viết liên quan ( bài)