Tổng quan bệnh Achalasia thực quản

Định nghĩa

Achalasia thực quản là rối loạn vận động thực quản do cơ vòng dưới thực quản không giãn đúng cách, gây khó khăn trong việc đẩy thức ăn vào dạ dày.

Đối tượng

Thường gặp ở người trưởng thành tuổi trung niên, nhưng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi.

Chẩn đoán

Dựa trên triệu chứng, nội soi thực quản, đo áp lực thực quản (manometry), chụp X-quang thực quản với thuốc cản quang.

Tiên lượng

Bệnh tiến triển chậm, có thể kiểm soát triệu chứng tốt nếu điều trị kịp thời, nhưng có nguy cơ biến chứng nếu không được xử trí.

Phân loại bệnh

Achalasia nguyên phát

Do tổn thương thần kinh thực quản không rõ nguyên nhân, chiếm phần lớn các trường hợp.

Achalasia thứ phát

Do các bệnh khác như bệnh Chagas, ung thư thực quản hoặc biến chứng sau phẫu thuật.

Achalasia thể muộn

Biểu hiện triệu chứng kéo dài, thực quản giãn to và có thể biến dạng.

Triệu chứng

Khó nuốt (Dysphagia)

Cảm giác nghẹn hoặc khó đưa thức ăn xuống dạ dày, cả thức ăn đặc và lỏng.

Nôn mửa

Thức ăn bị ứ đọng trong thực quản, có thể bị nôn ra sau khi ăn.

Đau ngực

Cảm giác đau hoặc khó chịu vùng ngực không liên quan đến tim mạch.

Sụt cân

Do khó ăn uống và hấp thu kém trong thời gian dài.

Ợ hơi hoặc ợ chua

Do thức ăn bị ứ đọng và lên men trong thực quản.

Ho hoặc viêm phổi tái phát

Do trào ngược hoặc hít phải dịch từ thực quản bị ứ đọng.

Yếu tố nguy cơ

Tuổi

Thường khởi phát ở người từ 25 đến 60 tuổi

Trung bình

Tiền sử bệnh lý thần kinh

Tổn thương hoặc rối loạn thần kinh thực quản

Trung bình

Nhiễm ký sinh trùng

Bệnh Chagas do Trypanosoma cruzi có thể gây achalasia thứ phát

Thấp

Tiền sử phẫu thuật thực quản

Có thể dẫn đến tổn thương và gây achalasia thứ phát

Thấp

Biến chứng

Giãn thực quản

Thực quản bị giãn rộng do ứ đọng thức ăn lâu ngày.

Viêm thực quản

Viêm niêm mạc thực quản do ứ đọng thức ăn và trào ngược acid.

Nhiễm trùng hô hấp

Hoặc viêm phổi do hít phải dịch từ thực quản bị ứ đọng.

Ung thư thực quản

Nguy cơ tăng cao sau nhiều năm bị achalasia không điều trị.

Điều trị

Thay đổi chế độ ăn

Ăn thức ăn mềm, chia nhỏ bữa ăn, tránh ăn quá no để giảm khó nuốt.

Điều trị nội khoa

Dùng thuốc giãn cơ vòng thực quản như nitrate hoặc calcium channel blockers.

Can thiệp thủ thuật

Tiêm botulinum toxin hoặc nong thực quản bằng bóng áp lực.

Phẫu thuật

Phẫu thuật cắt cơ vòng dưới thực quản (phẫu thuật Heller) để cải thiện vận động.

Phòng ngừa

Phát hiện sớm triệu chứng

Khám ngay khi có khó nuốt hoặc đau ngực kéo dài để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Theo dõi bệnh lý nền

Kiểm soát các bệnh có thể gây achalasia thứ phát như bệnh Chagas hoặc các bệnh thần kinh.

Thực hiện chế độ ăn phù hợp

Ăn chậm, nhai kỹ, tránh thức ăn cứng hoặc quá khô để giảm khó nuốt.

Thăm khám định kỳ

Theo dõi tiến triển bệnh và phát hiện biến chứng sớm.

Câu hỏi thường gặp

Achalasia có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Hiện nay chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn, nhưng các phương pháp điều trị giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả.

Bệnh có nguy hiểm không nếu không điều trị?

Bệnh có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như giãn thực quản, viêm hoặc ung thư thực quản nếu không được xử trí.

Người bệnh cần lưu ý gì trong sinh hoạt?

Cần ăn uống cẩn thận, tránh thức ăn khô cứng, theo dõi triệu chứng và tái khám định kỳ để được điều trị kịp thời.

Achalasia thực quản